Błędy poznawcze. Wprowadzenie dla UXów.

by Nowy

Slide 1

Slide 1 text

Błędy poznawcze Wprowadzenie dla UXów. Paweł Nowak Lead User Experience Designer @nowy_me

Slide 2

Slide 2 text

Marek jest UXem z kilkuletnim stażem, który uwielbia konferencje branżowe, a szczególnie ich mniej oficjalne części, których wręcz nie potrafi sobie odmówić. @nowy_me Jak myślicie, która z poniższych możliwości jest bardziej prawdopodobna: 1. Marek jest uczestnikiem UX Camp 2015? 2. Marek jest uczestnikiem UX Camp 2015, który wziął udział we wczorajszej, biforce w siedzibie UXPin?

Slide 3

Slide 3 text

Slide 4

Slide 4 text

Dlaczego odpowiedź pierwsza jest prawidłowa? @nowy_me

Slide 5

Slide 5 text

Zanim skupimy się na odpowiedzi, porozmawiajmy chwilę o odpowiadającym. @nowy_me

Slide 6

Slide 6 text

@nowy_me Ja

Slide 7

Slide 7 text

@nowy_me Ty

Slide 8

Slide 8 text

@nowy_me Ja Przywołuję wspomnienia z pamięci Liczę Podejmuję decyzje Wnioskuję Łączę ze sobą fakty Rozwiązuję problemy Dostrzegam alternatywy

Slide 9

Slide 9 text

@nowy_me Komputer Przywołuje dane z pamięci Liczy Podejmuje decyzje Wnioskuje Łączy ze sobą fakty Rozwiązuje problemy Dostrzega alternatywy CPU 286

Slide 10

Slide 10 text

@nowy_me Ja Jestem nieobiektywny Jestem nieprzewidywalny Nie myślę racjonalnie Zmieniam zdanie Popełniam błędy Ulegam emocjom Jestem ekspresyjny Kieruję się intuicją Działam automatycznie

Slide 11

Slide 11 text

„Pogląd, że mamy zaledwie ograniczony dostęp do funkcjonowania własnego umysłu, jest trudny do przyjęcia - z natury rzeczy jest sprzeczny z doświadczeniem - jednak tak właśnie jest: wiesz o sobie o wiele mniej, niż sądzisz.” Daniel Kahneman @nowy_me

Slide 12

Slide 12 text

No ale jak to? @nowy_me

Slide 13

Slide 13 text

2 tryby myślenia: „szybki” i „wolny” @nowy_me

Slide 14

Slide 14 text

Teoria „myślenia dwu systemowego”, a praca w UXie. @nowy_me

Slide 15

Slide 15 text

@nowy_me Projektant Użytkownik Modele mentalne projektanta i użytkownika

Slide 16

Slide 16 text

@nowy_me Projektant Użytkownik Research Modele mentalne projektanta i użytkownika

Slide 17

Slide 17 text

@nowy_me Projektant Użytkownik Produkt Model konceptualny produktu

Slide 18

Slide 18 text

@nowy_me Użytkownik Produkt Interakcja z produktem aktualizuje model mentalny użytkownika

Slide 19

Slide 19 text

@nowy_me Użytkownik Produkt Interakcja z produktem aktualizuje model mentalny użytkownika

Slide 20

Slide 20 text

Im bardziej mój model mentalny pasuje do modelu konceptualnego produktu, tym mniej czasu poświęcam na świadomą analizę jego działania, a więcej na to by z niego po prostu korzystać. @nowy_me

Slide 21

Slide 21 text

Łatwość poznawcza Myślenie „szybkie” Myślenie „wolne” @nowy_me Wysilenie poznawcze

Slide 22

Slide 22 text

Łatwość poznawcza Myślenie „szybkie” Myślenie „wolne” @nowy_me Product Wysilenie poznawcze

Slide 23

Slide 23 text

OK, 2 tryby myślenia, ale co to ma do pytania z Markiem? @nowy_me

Slide 24

Slide 24 text

Odpowiedź na pytanie podsunął nam system 1, mimo, że uważamy, że odpowiadał na nie system 2. @nowy_me

Slide 25

Slide 25 text

Błąd poznawczy - ogólne określenie wzorca nieracjonalnego spostrzegania rzeczywistości, mającego wpływ na ludzkie postawy, emocje, rozumowanie lub zachowania (działania). Wikipedia @nowy_me

Slide 26

Slide 26 text

Błąd poznawczy - wypaczenie postrzegania rzeczywistości, które dowodzi naszej ludzkiej natury. @nowy_me

Slide 27

Slide 27 text

Slide 28

Slide 28 text

@nowy_me Uczestnicy UX Camp 2015 Uczestnicy UX Camp 2015, którzy wzięli udział w beforce w biurze UXPin.

Slide 29

Slide 29 text

Błąd koniunkcji - nazywany również złudzeniem koniunkcji to jeden z błędów poznawczych oraz błędów logicznych polegający na przypisaniu koniunkcji zdarzeń wyższego prawdopodobieństwa, niż pojedynczym zdarzeniom należącym do tej koniunkcji. Wikipedia @nowy_me

Slide 30

Slide 30 text

Jak wyjaśnić występowanie tego błędu? @nowy_me

Slide 31

Slide 31 text

Heurystyka reprezentatywności - uproszczona metoda wnioskowania polegająca na dokonywaniu klasyfikacji na podstawie częściowego podobieństwa do przypadku typowego, charakterystycznego, reprezentatywnego, który już znamy. Wikipedia @nowy_me

Slide 32

Slide 32 text

Przyjrzyjmy się jeszcze kilku przykładom… @nowy_me

Slide 33

Slide 33 text

Ostatnio przygotowywany przeze mnie projekt księgarni internetowej trwał 2 miesiące. Ile powinienem zająć mi projekt o podobnej skali? @nowy_me

Slide 34

Slide 34 text

Heurystyka zakotwiczenia - tendencja do sugerowania się podanymi informacjami, nawet jeśli wiemy że nie mają one żadnego związku z rozważanym zagadnieniem. Wikipedia @nowy_me

Slide 35

Slide 35 text

Heurystyka nastroju @nowy_me

Slide 36

Slide 36 text

@nowy_me Grupie studentów zadano 2 pytania: Jak szczęśliwy / szczęśliwa jesteś w ostatnim czasie? Ile razy w ubiegłym miesiącu byłeś / byłaś na randce?

Slide 37

Slide 37 text

@nowy_me Grupie studentów zadano 2 pytania: Korelacja pomiędzy pytaniami była niemal zerowa. Jak szczęśliwy / szczęśliwa jesteś w ostatnim czasie? Ile razy w ubiegłym miesiącu byłeś / byłaś na randce?

Slide 38

Slide 38 text

Ile razy w ubiegłym miesiącu byłeś / byłaś na randce? Jak szczęśliwy / szczęśliwa jesteś w ostatnim czasie? @nowy_me Grupie studentów zadano 2 pytania:

Slide 39

Slide 39 text

Ile razy w ubiegłym miesiącu byłeś / byłaś na randce? Jak szczęśliwy / szczęśliwa jesteś w ostatnim czasie? @nowy_me Korelacja pomiędzy oboma pytaniami była nieprzeciętnie wysoka. Grupie studentów zadano 2 pytania:

Slide 40

Slide 40 text

@nowy_me Czy ten wykład jest ciekawy?

Slide 41

Slide 41 text

@nowy_me Pytanie: „Czy ten wykład jest ciekawy?” zaktywizuje u nas pamięć skojarzeniową, która sprawi, że przypomnimy sobie zupełnie inne przykłady, niż gdyby pytanie brzmiało „Czy ten wykład jest nudny?”

Slide 42

Slide 42 text

Wikipedia @nowy_me Efekt potwierdzania - tendencja do poszukiwania wyłącznie faktów potwierdzających posiadaną opinię, a nie weryfikujących ją.

Slide 43

Slide 43 text

@nowy_me

Slide 44

Slide 44 text

Efekt kontrastu - subiektywne zwiększenie lub zmniejszenie obserwowanych cech obiektu w zależności od porównania z wcześniej obserwowanym obiektem. Wikipedia @nowy_me

Slide 45

Slide 45 text

Chcecie więcej przykładów? @nowy_me

Slide 46

Slide 46 text

http:/ /en.wikipedia.org/wiki/ List_of_cognitive_biases @nowy_me Źródło 2: Źródło 1:

Slide 47

Slide 47 text

Dlaczego projektanci powinni mieć świadomość występowania błędów poznawczych? @nowy_me

Slide 48

Slide 48 text

Ponieważ prowadzimy badania… @nowy_me

Slide 49

Slide 49 text

Ponieważ projektujemy rozwiązania… @nowy_me

Slide 50

Slide 50 text

@nowy_me Nieracjonalnie myślący użytkownik Racjonalnie działający komputer CPU 286 Interfejs

Slide 51

Slide 51 text

Ponieważ pracujemy z ludźmi… @nowy_me

Slide 52

Slide 52 text

Ponieważ sami jesteśmy ludźmi i poprzez naszą pracę służymy innym. @nowy_me

Slide 53

Slide 53 text

Dzięki @nowy_me Autor: Paweł Nowak Blog: www.nowy.me