2022: 803 282 mieszkańców 2025: 816 614 mieszkańców Wzrost 2022–2025: +13 332 osoby (+1,7%) Największy skok nastąpił w 2025 r.: +7 446 osób. Źródło: Urząd Statystyczny w Krakowie / UMK, „Kraków w liczbach”.
Cecha / Kryterium Cudzoziemcy (Obcokrajowcy) Polacy z innych miejscowości Szacowany udział ~70% – 75% nowych mieszkańców ~25% – 30% nowych mieszkańców Główne przyczyny napływu Główne kierunki pochodzenia Ukraina, Białoruś, Indie, Gruzja, Turcja, kraje UE i Ameryki Łacińskiej Województwo małopolskie, podkarpackie, świętokrzyskie, śląskie Często osiedlenie długoterminowe lub stałe Długoterminowy (część wraca do rodzinnych miejscowości po studiach) Charakter pobytu Wojna na Ukrainie (uchodźcy), praca w korporacjach (IT, Studia na krakowskich uczelniach (UJ, AGH, BPO/SSC), praca zyczna/usługi, studia PK), praca w sektorze usług i biurach Źródła danych: 1. Główny Urząd Statystyczny (GUS): Raporty Migracje ludności w województwie małopolskim. 2. Urząd Miasta Krakowa / Badania UJ: Szacunki dotyczące rzeczywistej liczby ludności (uwzględniające dane z telefonii komórkowej i zużycia wody). Realistyczny scenariusz dla Krakowa? fi Kraków zmierza w stronę modelu miasta wielokulturowego na poziomie 15–20% populacji (podobnie do miast w Europie Środkowej, takich jak Praga czy Brno), a nie w stronę metropolii, w których rdzenna ludność stała się mniejszością. Obcokrajowcy będą odgrywać kluczową rolę w gospodarce i na rynku pracy, ale dominującą grupą społeczną i kulturową pozostaną Polacy.
–502 2025: –394 W każdym roku 2022–2025 zmarło więcej osób, niż się urodziło. W 2025 r. saldo migracji wyniosło +5 824, więc to migracja odpowiadała za wzrost ludności. Źródło: GUS / UMK. W 2025 r. saldo migracji
2024: 39 179 2025: 44 546 Wzrost 2022–2025: +32,3%. W 2025 r. Ukraińcy stanowili ok. 58% wszystkich cudzoziemców wykazanych w ZUS. Źródło: OWiM/UEK. Udział 44 546 / 76 910 ≈ 58%.
ZUS w Krakowie 2022: ~57 tys. 2023: ~63 tys. 2024: ~69 tys. 2025: 76 910 Wzrost 2022–2025: ok. +35%. To wskaźnik aktywności ubezpieczeniowej, nie pełny spis wszystkich cudzoziemców. Źródło: OWiM/UEK, raport „Imigranci ekonomiczni i przymusowi w Krakowie w 2025 roku”. Dane 2022–2024 zaokrąglone.
Udział wśród podejrzanych cudzoziemców w Polsce (KGP) Dominujący charakter przestępstw Wskaźnik przestępczości w stosunku do populacji grupy ~55% – 60% Przestępstwa drogowe (alkohol), kradzieże mienia, fałszowanie dokumentów Niski / Umiarkowany: Wynika z dużej skali populacji. Wskaźnik zbliżony lub niższy od średniej dla obywateli Polski. ~10% – 12% Zorganizowane kradzieże z włamaniem, kradzieże samochodów, rozboje Znacząco podwyższony: Nieproporcjonalnie wysoki wskaźnik przestępczości w stosunku do nielicznej populacji. ~6% – 7% Posiadanie środków Niski: Poziom przestępczości utrzymuje odurzających, fałszowanie się poniżej średniej krajowej. dokumentów, jazdy po alkoholu Obywatele Azji Centralnej / Latynoamerykanie ~3% – 5% (Uzbekistan, Kolumbia, India) Posługiwanie się sfałszowanymi prawami jazdy/ dokumentami, wykroczenia drogowe Niski: Dominują naruszenia formalnoprawne związane ze świadczeniem usług transportowych/kurierskich. Źródła danych: 1. Komenda Główna Policji (KGP): O cjalne raporty dotyczące liczby podejrzanych o popełnienie przestępstw z podziałem na obywatelstwo (publikacje roczne z lat 2022–2025). 2. Komenda Miejska Policji w Krakowie (KMP Kraków): Dane statystyczne dotyczące bezpieczeństwa i struktury przestępczości na terenie miasta. fi 3. Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. J. Sehna w Krakowie / Badania UJ: Analizy kryminologiczne dotyczące przestępczości cudzoziemców na terenie Małopolski.
/ Charakterystyka Udział w ogólnej przestępczości ~4% – 5% Odsetek przestępstw popełnianych przez cudzoziemców w Krakowie jest znacząco niższy niż ich udział w populacji miasta (~15%–20%). Dominująca narodowość sprawców Ukraińcy (~50– 55%) Wynika z liczebności populacji; wskaźnik przestępczości na osobę jest poniżej średniej dla polskich mieszkańców. Grupa o podwyższonym ryzyku Gruzini (~12– 15%) Nieproporcjonalnie wysoki udział w zorganizowanych kradzieżach z włamaniem oraz kradzieżach samochodów. Główne kategorie przestępstw 1. Drogowe (~35– 40%) 2. Mienie (~25%) • Prowadzenie pojazdu po alkoholu/środkach odurzających Status Ukraińców w statystykach 3. Dokumenckie Częściej pokrzywdzeni Kategoria / Wskaźnik • Kradzieże sklepowe i mieszkaniowe W krakowskich rejestrach Ukraińcy częściej gurują jako o ary (oszustwa mieszkaniowe, wyzysk w pracy, kradzieże) niż sprawcy. Źródła danych: 1. Komenda Miejska Policji w Krakowie (KMP Kraków): Statystyki zgłoszeń i zatrzymań na terenie miasta. 2. Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie (KWP Kraków): Raporty o przestępczości zorganizowanej i kontroli ruchu drogowego w Małopolsce. fi fi fi 3. Program „Otwarty Kraków” / Badania UJ: Analizy kryminologiczne i socjologiczne dotyczące bezpieczeństwa obcokrajowców w Krakowie.
Krakowa na pobyt stały napłynęło ok. 10 790 osób, a odpłynęło ok. 7 519. Saldo migracji stałej: +3 271. Z Krakowa do obszarów wiejskich wyprowadziło się ok. 4 853 osób. To przede wszystkim suburbanizacja, a nie emigracja zagraniczna. Zagraniczny napływ stały w 2024 r.: ok. 1 289 osób. Zagraniczny odpływ stały: ok. 148 osób. Oficjalne dane migracji zagranicznej nie pokazują wszystkich faktycznych wyjazdów, bo część osób nie wymeldowuje się. Źródło: GUS / BDL, migracje na pobyt stały; dane 2024.
wiz dla cudzoziemców państwo Zasady pobytu i legalizacji państwo Zezwolenia na pracę głównie państwo Polityka azylowa państwo/UE Obywatelstwo państwo Przyjmowanie uchodźców państwo + UE, z udziałem samorządu Szkoły w Krakowie miasto Transport, mieszkania komunalne miasto Integracja lokalna miasto Pomoc społeczna na poziomie lokalnym miasto + państwo Lokalne konsultacje i programy integracyjne mieszkańcy + miasto
/ znaczenie fi 13.06– Mieszkańcy mogli zgłaszać uwagi, propozycje i 40 postulatów zostało rozpatrzonych przez miasto 05.07.202 postulaty dotyczące miejskiej polityki integracji (otwarty.krakow.pl) 4 cudzoziemców i mniejszości Otwarte spotkanie w Centrum Wielokulturowym przy ul. 19.06.202 W spotkaniu uczestniczyły 24 osoby, zgłoszono 22 Spotkanie konsultacyjne Zabłocie 20; mieszkańcy mogli bezpośrednio zgłaszać 4 postulaty (otwarty.krakow.pl) uwagi czerwiec– Formularze Mieszkańcy przesyłali pisemne propozycje; zgłoszono Uwagi zostały włączone do o cjalnego procesu lipiec konsultacyjne 16 postulatów poprzez formularze konsultacyjnego (otwarty.krakow.pl) 2024 Mieszkaniec zaproponował edukację kulturową Konkretny postulat 20.06.202 Postulat został zapisany w o cjalnym raporcie z cudzoziemców: historia Polski, obyczaje, zasady mieszkańca 4 konsultacji (otwarty.krakow.pl) społeczne i przepisy Wpływ na ostateczny kształt programu odbywał się Uwagi organizacji Oprócz mieszkańców swoje propozycje zgłosiły 4 2024 również przez organizacje społeczne społecznych organizacje pozarządowe (otwarty.krakow.pl) Przyjęcie nowego Konsultacje stały się częścią procesu prowadzącego do 20.11.202 Rada Miasta przyjęła „Otwarty Kraków 2024–2028” programu przez Radę przyjęcia miejskiej polityki na lata 2024–2028 4 uchwałą nr XIV/357/24 Miasta (otwarty.krakow.pl) fi Konsultacje programu „Otwarty Kraków 2024–2028” Kiedy
działa? Wielokulturowe Centrum Krakowa Działa dobrze. Utrzymano nansowanie i poszerzono jego rolę jako stałego punktu konsultacyjnego, prawnego oraz integracyjnego. Asystenci międzykulturowi w szkołach Działa częściowo. Zapisano to jako priorytet, ale w praktyce brakuje etatów i stabilnego nansowania (wielu z nich pracowało na umowach grantowych z UNICEF-u, które wygasły). Działa średnio. Zwiększono liczbę tablic, formularzy i stron w języku ukraińskim i angielskim, ale podstawowa obsługa w urzędach nadal opiera się głównie na języku polskim. Dostępność informacji w językach obcych Szkolenia antydyskryminacyjne dla urzędników i nauczycieli Działa powoli. Szkolenia są realizowane cyklicznie, ale obejmują tylko niewielki procent kadr miejskich. Aplikacje i portale informacyjne dla migrantów Działa słabo. Informacje wciąż są rozproszone pomiędzy różnymi stronami (UMK, NGO, strony rządowe), co było jedną z głównych uwag w konsultacjach. fi fi Po “Otwarty Kraków”
partnerzy? Jak to działa w praktyce? Pobyt i urzędy PESEL i sprawy miejskie (UMK); Karty pobytu (Małopolski Urząd Wojewódzki). PESEL załatwia się szybko. Karty pobytu utknęły w biurokracji – czeka się miesiącami lub ponad rok. Rynek pracy Oferty i doradztwo (Grodzki Urząd Pracy); duży rynek korporacji i usług. Działa bardzo dobrze. Praca jest łatwo dostępna (IT, korpo z angielskim, usługi, budownictwo). Mieszkania Lokale komunalne z Urzędu Miasta; prywatny rynek wynajmu. Miejskie – praktycznie niedostępne (wieloletnie kolejki). Wynajem prywatny działa, ale jest skrajnie drogi. Kursy polskiego Bezpłatne zajęcia integracyjne (Wielokulturowe Centrum Krakowa, organizacje pozarządowe). Działa średnio. Miejsca na bezpłatne kursy kończą się w parę minut; większość płaci w szkołach prywatnych. Edukacja dzieci Miejsca w szkołach publicznych, asystenci kulturowi, wsparcie psychologiczne. Działa dobrze. Szkoły sprawnie przyjmują dzieci, choć bywają przepełnione. Pomoc prawna Bezpłatne konsultacje ws. umów o pracę, najmu i praw pobytu. Działa dobrze, ale wymaga wcześniejszego zapisania się na dyżur radcy.
pomoc natychmiastową, sytuacja szybko uległa zmianie dzięki błyskawicznemu wejściu uchodźców na rynek pracy. https://www.deloitte.com/pl/pl/about/press-room/uchodzcy-wygenerowali-az-2-7-proc-PKB-Polski-w-2024.html https://wiadomosci.onet.pl/opinie/uchodzcy-z-ukrainy-jak-wplywaja-na-polska-gospodarke-i-spoleczenstwo/ rpwxkj0#:~:text=Szczeg%C3%B3lnie%20wymowny%20jest%20wska%C5%BAnik%20pokazuj%C4%85cy%20b%C5%82yskawiczne%20%22przenoszenie%22,rodziny%20%E2%80%93%20w%20bud%C5%BCetach%20uchod%C5%BAc%C3%B3w%20drastycznie%20zmal a%C5%82. Średnioroczna skala nansowa Kategoria Koszty (Wydatki państwa) Główne składniki • Świadczenia socjalne (800+, 300+) ~15–20 mld zł / rok • Edukacja dzieci w szkołach (subwencja) • Składki ZUS i podatek PIT z pracy Zyski (Wpływy do budżetu) ~25–30 mld zł / rok Wpływ na PKB +2,7% PKB (~100 mld zł) Baza pracownicza wspierająca handel, usługi, IT, budownictwo i przemysł Wyraźna nadwyżka (+) Wpływy z pracy i podatków trwale przewyższają koszty wsparcia socjalnego BILANS NETTO fi fi Całościowy bilans nansowo-gospodarczy w skali państwa (imigranci z Ukrainy) • Podatek VAT z lokalnej konsumpcji
za lata 2022–2026 Kategoria wydatków Sposób nansowania Koszt dla krakowskiego podatnika Świadczenia i zakwaterowanie Fundusz Pomocy (Rząd RP) 0 zł (100% zwrotu z budżetu państwa) Edukacja, opieka, laptopy, integracja UNICEF / ONZ (~80 mln zł) 0 zł (100% z grantów zagranicznych) Bieżąca nauka w szkołach publicznych Zwiększona subwencja oświatowa Śladowy (standardowe dopłaty jak dla polskich uczniów) Pomoc ratunkowa na start (I poł. 2022) Budżet Miasta Krakowa Niewielki (częściowo zrefundowany z budżetu państwa) Zdrowie i opieka psychologiczna NFZ oraz UNICEF 0 zł ( nansowanie zewnętrzne)
wysokie. Przyczyna / Czynnik Jak to wygląda w Krakowie / Polsce? Jak to wygląda w Niemczech / Hiszpanii? Zasiłki i wsparcie państwa brak wysokich zasiłków; symboliczna pomoc socjalna pakiet socjalny (darmowe mieszkanie + zasiłek na życie) Mieszkania brak wolnych mieszkań komunalnych; drogi wynajem prywatny rozbudowany system lokali socjalnych i opłacanych czynszów możliwość długiego przebywania w systemie wsparcia Wsparcie społeczności (diaspora) wielopokoleniowe diaspory, sklepy, siatka pomocy rodzinnej fi model nastawiony na Wymóg podjęcia natychmiastową pracy samowystarczalność brak dużych, zakorzenionych społeczności z krajów MENA Wynik dla migranta: 1. Brak opłacalności: Pobyt bez podjęcia pracy jest w Polsce nansowo niemożliwy. 2. Wysoki próg startu: Brak państwowego dachu nad głową i brak osłon socjalnych od pierwszych dni. 3. Filtr ekonomiczny: Przyjeżdżają niemal wyłącznie imigranci nastawieni na natychmiastową pracę. 4. Brak efektu sieci: Polska jest traktowana głównie jako kraj tranzytowy w drodze na Zachód.
Scenariusz: Do wielu samotnych matek mieszkających w Polsce dołączą ich mężowie – weterani wojenni z Ukrainy. • Uzasadnienie: 1.Połączenie rodzin: Po zniesieniu zakazu opuszczania kraju przez mężczyzn część weteranów dołączy do swoich żon i dzieci, które zapuściły już korzenie w Polsce (szkoły, praca, mieszkania). 2.Silniejsza integracja: Przyjazd drugiego rodzica zwiększa stabilność nansową i bytową gospodarstw domowych, co sprzyja ich stałemu osiedleniu się w Polsce. fi 3.Wyzwania adaptacyjne: Powrót partnerów z doświadczeniem bojowym stworzy zapotrzebowanie na systemowe wsparcie psychologiczne (PTSD) i reintegrację społeczną.
model socjalny • Scenariusz: Imigranci z krajów arabskich i kultury islamskiej nie będą masowo osiedlać się w Polsce. • Uzasadnienie: 1.Brak socjalu: Polski system oferuje minimalne świadczenia i wymaga natychmiastowej samowystarczalności, podczas gdy kraje Zachodu (Niemcy, Francja) oferują pełne wsparcie bytowe. 2.Samo-selekcja zarobkowa: Do Polski przyjeżdżają głównie osoby zorientowane na natychmiastową pracę, a nie na azyl czy długotrwałe korzystanie z pomocy państwa. 3.Brak sieci wsparcia: Brak dużych, zakorzenionych diaspor sprawia, że Polska pozostaje dla tego kierunku głównie krajem tranzytowym.
• Scenariusz: Możliwy wzrost migracji z krajów Afryki (np. Nigeria, Etiopia, Ghana) o pro lu chrześcijańskim. • Uzasadnienie: 1.Eksplozja demogra czna w Afryce: Szybki wzrost liczby ludności i młoda struktura wiekowa na kontynencie afrykańskim napędzają naturalną presję migracyjną. 2.Dynamiczny rozwój chrześcijaństwa: Afryka Subsaharyjska jest obecnie jednym z najszybciej rosnących centrów chrześcijaństwa na świecie, co sprzyja bliskości kulturowej. fi fi 3.Łatwiejsza integracja: Silna pozycja Kościoła w Polsce oraz wspólnoty religijne mogą stanowić dla tej grupy naturalny punkt oparcia i ułatwiać adaptację społeczną.