ພາກທີ 1

ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບນິເວດວິທະຍາ ແລະນິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້

Transcript

1. ນ ໍາສະເໜີໂດຍ: ອຈ. ທະນ ັນ ໂຄດປະທຸມ ວິຊາສະເພາະ: ວິທະຍາສາດຊີວະພາບປ່າໄມ້ ພາກວິຊາ: ຈ ັດສັນຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ ບ່ອນປະຈ ໍ າການ: ພະແນກສຶກສາຫລັງປະລິນຍາຕີ ເບີຕິດຕໍ່ພາກວິຊາ: 021-720161 ຫລື ມືຖື: 22463094 ອີແມວ: thananhffs@gmail.com
2. ຄວາມເປັນມາ Background  ນິເວດວິທະຍາໄດ້ກໍ່ຕົວມາຈາກປະຫວັດສາດທ ໍາມະຊາດໃນ ດ້ານຕ່າງໆ ທີ່ ມະນຸດສະໄໝຕົ້ນໆ ໄດ້ບັນທຶກ ແລະ ລວບລວມເອົາໄວ້  ເຄົ້າກ ໍ າເນີດຂອງພາສາຂຽນ ແມ່ນມາຈາກພາສາ ເຫລັກ 2 ພະຍາງ ເຊັ່ ນ:  Oikos = ບ້ານ ຫລື ທີ່ ຢູ່ອາໃສ  Logos = ການສຶກສາ Oecologie ແລະ ຂຽນເປັນ ພາສາອັງກິດ Ecology ຊຶ່ງໄດ້ຕີພິມເປັນຫລັກ ຖານໃນປີ 1865 ໂດຍທ່ານ Hans Reiter ນ ັກທ ໍາມະຊາວິທະຍາ ຊາວເຢຍລະມ ັ ນ
3.  ໃນປີ 1866 ທ່ານ Ernst Haeckel ນ ັກຊີວະວິທະຍາ ແລະ ທັງເປັນວິທະຍາສາດທ ໍ າມະຊາດ ຊາວເຢີຍລະມ ັ ນ ໄດ້ໃຫ້ຄ ໍາກະຈ່າງ ແຈ້ງ ກ່ຽວກ ັບຄ ໍາທີ່ ວ່າ Ecology ແລ້ວໄດ້ຮັບຄ ໍານິຍົມຫລາຍຂຶ້ນ ແລະ ຖຶກນ ໍາໃຊ້ກ ັນມາຈ ົນເຖິງ ປະຈຸບັນ  ທ່ານ Ernst Haeckel ຍັງເປັນ ຜູ້ທີ່ ມີຊື່ສ່ຽງໃນເລື່ອງຂອງການຄົ້ນ ພົບ ແລະຕັ້ງຊື່ວິທະຍາສາດໃຫ້ແກ່ ພືດຫລາຍຊະນິດ (ຫລາຍກ່ວາ ພັນຊະນິດ)
4. ຈຸດປະສົງເປົ້າໝາຍຂອງວິຊາຮຽນ 1. ໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈເຖິງຄວາມໝາຍ ແລະ ບົດບາດ-ຄວາມ ສ ໍາຄັນຂອງ ນິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້ 2. ໃຫ້ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກ ັບການພົວພັນລະຫວ່າງສິ່ງມີ ຊີວິດກ ັບປັດໃຈແວດລ້ອມ ໂດຍສະເພາະພືດ ແລະສັດ 3. ໃຫ້ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກ ັບລັກສະນະຂອງປ່າໄມ້ ແລະ ການພົວພັນຊຶ່ງກ ັນລະກ ັນ 4. ໃຫ້ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ທາງເຕັກນິກໃນການສຶກສາ-ສ ໍາ ຫລວດສັງຄົມປ່າໄມ້ ຫລື ພືດ 5. -ໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກ ັບສະພາບຂອງປ່າໄມ້, ເຂດນິເວດ ແລະ ປະເພດປ່າໃນລາວ
5. ຂອບເຂດວິຊາຮຽນ  ສຶກສາທິດສະດີ ກ່ຽວກ ັບລັກສະນະຂອງສັງຄົມພືດ ໂດຍສະເພາະພືດປ່າໄມ້  ເນັ້ນໜັກຮຽນຮູ້ ກ່ຽວກ ັບການພົວພັນຂອງອົງປະກອບ ປ່າໄມ້ (ເຊັ່ນ: ສັງຄົມພືດ, ສົງຄົມສັດ...) ກ ັບປັດໃຈ ແວດລ້ອມ  ໃຫ້ຄວາມສ ໍາຄັນ ລັກສະນະສະເພາະ ປະເພດປ່າ, ເຂດນິເວດ ແລະ ສະພາບຂອງປ່າໄມ້ພາຍໃນປະເທດ ແລະພູມີພາກທີ່ ໄກ້ຄຽງ
6. ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກ ັບວິຊານິເວດ
7. ການຈ ໍ າແນກ ນິເວດວິທະຍາ (Classification of ecological science) ຂອບເຂດ ຂອງວິຊາຊີວະວິທະຍາ ແລະນິເວດວິທະຍາ
8. ການຈ ໍ າແນກນິເວດວິທະຍາ (Classification of ecological science) ການແບ່ງ ນິເວດວິທະຍາຕາມວິທີທາງຕ່າງໆ
9. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ Autecology ແລະ Synecology  Autecology (ເອກນິເວດວິທະຍາ): ເປັນການສຶກສາ ນິເວດ ວິທະຍາໃນລະດັບ ຕົວຕົນ (individual/species) ຫລື ລະດັບປະຊາກອນ (Population) ກ ັບສະພາບແວດລ້ອມທີ່ ຜົນ ຕໍ່ກ ັບການດ ໍາລົງຊີວິດ ໂດຍເນັ້ນເຖິງການປັບຕົວ  Synecology (ສັງຄົມນິເວດວິທະຍາ): ເປັນການສຶກສານິເວດ ວິທະຍາໃນລະດັບກຸ່ມ Community ໃນສະພາບແວດລ້ອມທ ໍາ ມະຊາດ ໂດຍເນັ້ນເຖິງຄວາມສ ໍາພັນຊຶ່ງກ ັບລະກ ັນ ຕົວຢ່າງ:
10. ການຈ ໍ າແນກນິເວດໃນ ໂຄງສ້າງຊີວະສາດ
11. ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກ ັບອົງປະກອບຂອງໂລກ ຊີວະສາດ http://www.tutorvista.com/content /biology/biology- i/environment/biosphere.php
12. ຄວາມໝາຍ ແລະຄວາມສ ໍາຄັນ
13. ນິຍາມ ຫລື ຄວາມໝາຍຂອງນິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້ (Definition and meaning of Ecology)  ນິເວດວິທະຍາ (Ecology) ນິເວດວິທະຍາ ແມ່ນຫມາຍວິທະຍາສາດທ ໍ າມະຊາດທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກ ັບ ຄວາມສ ໍາພັນລະຫວ່າງສິ່ງມີຊີວິດ ແລະປັດໃຈແວດລ້ອມ ຊຶ່ງລວມມີ ທັງປັດໃຈທີ່ ມີຊີວິດ ແລະບໍ່ມີຊີວິດ (Biotic and abiotic factors).  ນິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້ (Forest Ecology) ແມ່ນຫຍັງ???? ແມ່ນໝາຍເຖິງການສຶກສາກ່ຽວກ ັບຄວາມສ ໍາພັນລະຫວ່າງອົງປະກອບ ຂອງປ່າໄມ້ ທັງໃນຕົວ ແລະນອກຕົວ (ປ່າໄມ້, ທີ່ ດິນປ່າໄມ້, ສັດປ່າ, ແມງໄມ້, ເຊື້ອລາ...) ກ ັບປັດໃຈແວດລ້ອມອື່ນໆ…ລວມເຖິງ ກິດຈະກ ໍ າຂອງມະນຸດ.
14. ຄວາມໝາຍຄວາມສ ໍາຄັນຂອງວິຊາຮຽນ (The role and its important of subject)  ການຮຽນຮູ້ນິເວດວິທະຍາຂອງສິ່ງມີຊີວິດ ຈະເປັນການຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາ ເຂົ້າໃຈ ກ່ຽວກ ັບສິ່ງມີຊີວິດນ ັ້ນໆເຊັ່ ນ: ພວກມ ັ ນດ ໍາລົງຊີວິດຢູ່ໃນແວດລ້ອມ ແບບໃດ? ແມ່ນຫຍັງເປັນປັດໃຈທີ່ ກ່ຽວຂ້ອງກ ັບອັດຕາການເກີດ (natality), ການຕາຍ (mortality) ແລະ ການຢູ່ຫລອດ (survival) ຂອງພວກມ ັ ນ…  ໃນວິຊາການດ້ານປ່າໄມ້ ວິຊານິເວດຖືໄດ້ວ່າ ເປັນວິຊາທີ່ ສ ໍາຄັນ ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນຂົງເຂດວຽກງານປ່າໄມ້. ຕົວຢ່າງ: ໃນວິຊາການປ່າໄມ້ເຊັ່ ນ: ການປູກ, ການກ້າແກ່ນ ແລະ ການຈ ັດສັນປ່າໄມ້...ນອກຈາກພວກເຮົາຈະຮຽນຮູ້ ແລະເຂົ້າໃຈກ່ຽວກ ັບ ລັກສະນະພືດສາດ, ວິທະຍາຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່, ແກ່ນພັນ, ວັນນະວັດ, ສ ໍາຫລວດ- ຈ ັດສັນ ແລະອື່ນໆ; ແຕ່ສິ່ງທີ່ ສ ໍາຄັນອີກຢ່າງ ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ຮຽນຮູ້ ແລະເຂົ້າໃຈໃນກ ົນໄກ ທາງດ້ານນິເວດຂອງປ່າໄມ້
15. ຄ ໍາຖາມສົນທະນາ 1. ວິຊານິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້ ມີຄວາມໝາຍ ຄວາມ ສ ໍາຄັນແນວໃດແນ່ ຕໍ່ກ ັບວຽກງານປ່າໄມ້? 2. ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ນິເວດວິທະຍາປ່າໄມ້ ມີ ຄວາມຄ້າຍຄື ແລະແຕກຕ່າງກ ັນແນວໃດ?