Share
Antywzorce robotyzacji procesów biznesowych
Antywzorce to powtarzające się przypadki niewłaściwego zachowania albo rozwiązywania określonego problemu / problemów. Identyfikacja i analiza antywzorców pozwala uniknąć ich w przyszłości. W Polsce przedsięwzięcia dotyczące szeroko rozumianej robotyzacji biznesu (zarówno robotyzacji procesów za pomocą narzędzi RPA, a także kanałów komunikacji – za pomocą voicebotów, chatbotów, taskbotów) są w stosunkowo wstępnej fazie. W wielu miejscach działania te traktowane są jako przedsięwzięcia typu PoC, eksperymenty, innowacje. Znaczna część organizacji nie ma jeszcze dużych doświadczeń w tym obszarze. Dlatego celem prezentacji jest usystematyzowanie i przedstawienie antywzorców robotyzacji biznesowej – aby można było “uczyć się na błędach, najlepiej cudzych”.
Andrzej Sobczak PRO
Transcript
52 slides
-
Antywzorce robotyzacji biznesu Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik
Zakładu Zarządzania IT SGH, Robonomika.pl -
Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik Zakładu Zarządzania Informatyką
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Redaktor serwisu Robonomika.pl Zarządzanie strategiczne IT, architektura korporacyjna, robotyzacja biznesu Naukowiec Budowanie świadomości poprzez prelekcje, warsztaty, konferencje, książki i artykuły „Ewangelista” Doświadczenia z kilkudziesięciu projektów dotyczących robotyzacji, transformacji architektury i strategii IT Praktyk -
. Agenda Kontekst powstawania antywzorców robotyzacji: dojrzałość robotyczna firmy Wrócę
jutro do mojej firmy i…. Przegląd wybranych antywzorców robotyzacji biznesu 01 02 03 -
. Obserwacja Nie należy utożsamiać ze sobą: - chęci, -
potrzeby, - dojrzałości organizacji do robotyzacji. -
Dojrzałość robotyczna – stan gotowości organizacji do podejmowania działań związanych
z budową, wykorzystaniem, utrzymaniem i rozwojem robotów. Opracowanie własne -
.Co i po co można oceniać? Perspektywa sponsora robotyzacji: –
Ocena rezultatów biznesowych robotyzacji Perspektywa kierownika biznesowego: – Ocena efektywności działania robotów (jako cyfrowych pracowników) Perspektywa menadżera ds. robotyzacji: – Ocena technologii oraz procesów wdrażania i utrzymania robotów i ich efektywności -
Nazwa ma znaczenie W obecnych czasach (nadmiaru wszystkiego) kluczowe dla
sukcesu jest znalezienie analogii do rzeczy znanych • Analogia do wskaźników IQ, EQ • Wskaźnik prosty „w sprzedaży” menadżerom • Punkt wyjścia do dalszych działań pomiarowo-doskonalących Robotics Quotient - zagregowany wskaźnik inteligencji robotycznej organizacji -
Wymiar oceny dojrzałości (4): Aspekty organizacyjne robotyzacji Obszar oceny (≈12):
Proces budowy robotów Czy firma posiada standard budowy robotów? Pytania kontrolne (≈60): Odpowiedzi: • Mamy, stosujemy w odniesieniu do każdego robota – 5 punktów • Mamy i stosujemy w większości przypadków – 3 punkty • Mamy, ale stosujemy go sporadycznie lub nie stosujemy go wcale – 1 punkt • Nie mamy – 0 punktów -
. Realizacja Plik MS Excel z pewną liczbą zakładek i
makr, którego wypełnienie prowadzi do uzyskania zagregowanego wskaźnika RQ [email protected] -
Antywzorzec (robotyzacji) – stosunkowo często powtarzające się (w tej samej
organizacji lub w różnych organizacjach), błędne lub nieefektywne podejście do rozwiązania określonego problemu lub zareagowania na określoną sytuację (dotyczącą robotyzacji). Opracowanie własne -
Zbudowanie od razu podejścia do robotyzacji nastawionego na skalowanie 01.
Efektywne uczenie się na cudzych błędach 02. Świadome zarządzanie ryzykiem wdrożeniowym 03. Korzyści z wiedzy o znanych antywzorcach . -
.Sposób opisu antywzorca • Nazwa antywzorca – krótkie, charakterystyczne określenie
pozwalające go rozpoznać • Opis i źródło antywzorca – na czym dany wzorzec polega i skąd on się bierze w organizacji • Skutki wystąpienia antywzorca – czym wystąpienie danego antywzorca może skutkować dla organizacji • Przeciwdziałanie – jak można zminimalizować ryzyko wystąpienia danego antywzorca • Poziom ryzyka – jak duże jest ryzyko negatywnego wpływu antywzorca na organizację -
Z życia wzięte „W naszej firmie było tak – najpierw
Zarząd zapalił się do robotów, musiałby być „na już”. Zrobiliśmy dwa (tj. dostawca zrobił nam) i daliśmy info do mediów. I było OK. Ale po paru miesiącach, jak się okazało ile trzeba w to włożyć pracy, aby rozwijać robotyzację to już Zarząd nie miał dla nas czasu.” (1/10) -
• Zbyt rozbudzone oczekiwania • Brak strategicznego postrzegania robotów •
Shorttermizm biznesowy • Brak ciągłego i rzeczywistego wsparcia kierownictwa przy robotyzacji . Słomiany zapał (1/10) Opis i źródło . Skutki • Porzucenie robotyzacji przez decydentów przy pierwszych problemów z tym związanych • Tylko „papierowe” wsparcie robotyzacji ze strony decydentów Przeciwdziałanie • Ciągłe budowanie świadomości (wizyty referencyjne, konferencje) • Dostarczanie małych sukcesów • Zdobywanie nagród • Komunikacja z zarządem przez media . . . -
Z życia wzięte „Wybiłem się na niepodległość względem mojego działu
IT. Nie muszę: czekać na dostępność zasobów działu IT (czyli za długo), nikomu tłumaczyć, co należy zmienić, a i tak zrobi "po swojemu”, pisać żadnych CR o zmianę w systemach i zawierać na nie umów.” (2/10) -
. Zosia samosia (2/10) Opis i źródło • Biznes rozpoczyna
(na szeroką skalę) robotyzację procesów bez żadnej konsultacji z IT • Traktowanie dosłownie obietnic dostawców i konsultantów, że RPA pozwala „uwolnić się od IT” . Skutki • Problemy ze skalowalnością wdrożenia robotów • Problemy z zarządzaniem zmianą w robotach • Problemy z bezpieczeństwem robotów • Problemy z utrzymywaniem robotów • Włączenie - od samego początku - w robotyzację działu IT i uzgodnienie z nim wspólnych zasad Governance • „Podkupienie” z IT doświadczonego architekta, który będzie umiał rozmawiać z IT . . .Przeciwdziałanie -
Z życia wzięte „Bo my uruchomiliśmy taki projekt wdrożenia robotów
i w przeciągu roku mamy ich zrobić …naście. A jeżeli chodzi o utrzymanie, to będziemy się zastanawiać jak to zorganizować i rozliczać po zakończeniu projektu. Sam pan profesor rozumie – teraz budowa robotów jest najważniejsza.” (3/10) -
. Tanio i szybko posiąść, a potem zobaczymy (3/10) Opis
i źródło • Koncentracja na jak najtańszej i jak najszybszej budowie robotów, bez uwzględniania aspektów utrzymaniowych • Nakierowanie na szybkie rezultaty • Brak (chęci) wiedzy o TCA . Skutki • W dłużej perspektywie czasu problemy z wywiązaniem się z obiecanych KPI • Zejście z jakości dostarczanych robotów (brak dokumentacji, węższy zakres testów) Przeciwdziałanie • Realizacja hasła „zacznij z wizją końca” – czyli przygotowanie strategii robotyzacji • Rzetelne oszacowanie TCA – obejmującej zarówno etap budowy jak i utrzymania robotów. . . . TCA – Total Cost of Automation -
Z życia wzięte „Wie Pan Profesor mamy młody i prężny
zespół ds. robotów – sami zdolni deweloperzy. Oni już po 4 tygodniach szkolenia naprawdę szybko budują te roboty. Przychodzi do nich ktoś z biznesu i mówi im jakiego chce robota i oni do razu im go budują.” (4/10) -
. Roboty = technologia (4/10) Opis i źródło • Traktowanie
robotyki jako projektu stricte IT (robionego przez „młodych”), a nie zmiany biznesowej • Niewłaściwe „sprzedawanie” robotów przez dostawców narzędzi . Skutki • Problemy z priorytetyzacji działań • Problemy z decyzyjnością podczas robotyzacji • Problemy z optymalizacją robotyzacją nieefektywnych procesów Przeciwdziałanie • Strategiczne umocowanie przedsięwzięcia dotyczącego robotyzacji • Wyznaczenie biznesowego właściciela przedsięwzięcia dotyczącego robotyzacji organizacji. . . . -
Z życia wzięte „Skoro mamy już u siebie ten zespół
do robotyzacji – to absolutnie nie będę się więcej prosił IT o nic. Bo proszę pana profesora – kierownik tego zespołu już na początku obiecał mi, że zrobi wszystko co będę chciał.” (5/10) -
. Tylko robot(y) (5/10) Opis i źródło • Biznes chce
stosować roboty wszystkich możliwych miejscach - bez rozważenia innych podejść do automatyzacji procesów. • Chęć uwolnienia się od IT • Brak wiedzy . Skutki • Problemy techniczne z budową robotów, zastosowanych w miejsca gdzie nigdy nie powinny być używane • Problemy podczas eksploatacji i rozwoju robotów w przypadku źle dobranych miejsc wdrożeniowych Przeciwdziałanie • Określenie i stosowanie zasad dotyczących wyłaniania się miejsc w których można stosować roboty – kiedy ma to sens technologiczny i biznesowych . . . -
Z życia wzięte „Proszę Pana Profesora, jakbyśmy mieli dokumentować procesy,
a potem roboty – to my byśmy nic nie zrobili. A jak sobie radzimy jak będzie trzeba coś zmienić w robocie? U nas roboty krótko działają więc jeszcze nie mamy z tym dużych doświadczeń. Co najwyższej jeszcze raz się je zrobi.” (6/10) -
• Nakierowanie na szybkie rezultaty i minimalizację kosztów • Organizacja
nie dokumentuje w żaden sposób działania robota, oraz robotyzowanego procesu . Ciemność widzę (6/10) Opis i źródło . Skutki • Problemy z przekazaniem robotów do utrzymania (do IT) • Problemy z ciągłością działania procesów • Problemy ze zmianami w robotach po wymianie zespołu deweloperskiego robotów Przeciwdziałanie • Określenie i zapewnienie przestrzegania (np. poprzez DoD, KPI) minimalnego zestawu dokumentacji, który zawsze musi być wytwarzany przy pracach nad robotami . . . DoD – Definition of Done -
Z życia wzięte „My budujemy robota – od początku do
końca – w góra dwa tygodnie, a jak dobrze pójdzie w tydzień. Siadamy z biznesem, rozmawiamy i piszemy tego robota. Nie optymalizujemy procesu – to by zajęło zbyt długo czasu w tej organizacji.” (7/10) -
• Promocja złych wzorców przez firmy wdrożeniowe / doradcze •
Robotyzacja procesu, który nie był wcześniej do tego przygotowany (standaryzacja, optymalizacja) m . Robotyzacja bałaganu (7/10) Opis i źródło . Skutki • Robot jest często mniej niewydajny aniżeli mógłby być po optymalizacji procesu • Robot ma złożoną logikę, która jest trudno modyfikowalna (istotne z perspektywy utrzymana) Przeciwdziałanie • Określenie sytuacji wyjątkowych, kiedy dopuszczalne jest robotyzowanie niezoptymalizo- wanego procesu – i w pozostałych przypadkach każdorazowe przygotowanie procesu do robotyzacji . . . -
Z życia wzięte „Dla nas czas reakcji jest najważniejszy. Jak
coś stanie (robot przestanie działać) – a mamy deadline – to wołamy programistę i on siedzi z nami i od razu poprawia tego robota, zgodnie z tym co my mu mówimy i od razu widzimy tego efekty. I jesteśmy zadowoleni.” (8/10) -
• Nakierowanie na szybkie rezultaty • Brak wyobraźni • Wprowadzanie
zmian w robocie na środowisku produkcyjnym, bez wcześniejszych testów . Do odważnych świat należy (8/10) Opis i źródło . Skutki • Zachwianie ciągłości realizacji procesów biznesowych • Konieczność pracochłonnego i kosztochłonnego „odwracania” błędów popełnionych przez robota Przeciwdziałanie • Określenie i zapewnienie przestrzegania (np. poprzez DoD, KPI) zasad współpracy między częścią Dev a Ops w obszarze robotyzacji . . . -
Z życia wzięte „A nam powiedział konsultant, że robot będzie
działał 24 godziny na dobę, w sobotę i niedzielę również i że nie bierze urlopów i nie zachodzi w ciążę. A teraz jest poniedziałek i nie mamy tych dokumentów zaksięgowanych, bo nam robot stanął w niedzielę rano.” (9/10) -
• Niska świadomość biznesu • Rozdzielenie (twarda granica) między dev
a ops • Pomijanie aspektów organizacyjnych utrzymania robotów . Robot = samoobsługa (9/10) Opis i źródło . Skutki • Brak możliwości szybkiej reakcji w przypadku na nieoczekiwane przerwy w pracy robota • Nie wywiązanie się z przyjętych KPI Przeciwdziałanie • Ustalenie zasad pracy I, II, III linii wsparcia dla robotów • Wdrożenie mechanizmów monitorowania pracy robotów • Zapewnienie zdalnego dostępu do środowiska produkcyjnego dla administratora . . . -
Z życia wzięte „Wie Pan Profesor – słyszeliśmy, że jak
uruchomimy roboty, to one praktycznie nie będą robić błędów. Mamy mieć wszystko zrobione w 100% poprawnie. Bo robot będzie inteligentny. Nie to co moi pracownicy. Ich trzeba cały czas pilnować.” (10/10) -
• Niska świadomość biznesu. • Przecenianie mocy „inteligencji” robotów. •
Pomijanie okresowej weryfikacji wyników pracy robota . Wiara w moc (inteligentnych) robotów (10/10) Opis i źródło . Skutki • Możliwe (duże) straty spowodowane złą pracą robota (do odkrycia po jakimś czasie) Przeciwdziałanie • Ustalenie okresowych weryfikacji – dokonywanych przez biznes - efektów pracy robota (zależnych do krytyczności procesu, wielkości ryzyk związanych z procesem, dojrzałości robota) • Edukacja… . . . -
. Apetyt na ryzyko Antywzorce robotyzacji to tak naprawdę świadome
zarządzanie ryzykiem -
. Realizacja Plik MS Excel z pewną liczbą zakładek i
makr, którego wypełnienie prowadzi do uzyskania oceny ryzyka związanego z robotyzacją [email protected] -
.Kontakt Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik Zakładu Zarządzania
IT Szkoła Główna Handlowa w Warszawie tel.: +48 501 707 525 mail: [email protected] www: https://robonomika.pl -
Technologie zastosowane do robotyzacji 02. Aspekty organizacyjne robotyzacji 03. Kompetencje
& postawy pracowników 04. Korzyści biznesowe z robotyzacji 01.