ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Transcript

1. Παςχϊλησ Μυρμηγκϊκησ ΠΕ86
2. Ένασ υπολογιςτόσ εύναι ϋνα πρωτόγνωρο μηχϊνημα ςτην ιςτορύα του ανθρώπου. Τα μηχανικϊ, ηλεκτρονικϊ και μαγνητικϊ μϋρη του, δεν θα μπορούςαν από μόνα τουσ να μασ δώςουν τισ λειτουργύεσ που ξϋρουμε, χωρύσ το κομμϊτι που εύναι υπεύθυνο για τον ςκοπό του υπολογιςτό, δηλαδό τον υπολογιςμό. Αυτό το κομμϊτι εύναι τα προγρϊμματα, οι εντολϋσ γραμμϋνεσ ςε 0 και 1 που λϋνε ςτον υπολογιςτό τι να κϊνει ακριβώσ. Με μια λϋξη αυτό το κομμϊτι το λϋμε λογιςμικό, ενώ τα υπόλοιπα μϋρη εύναι το υλικό. Μεταφορικϊ, θα λϋγαμε ότι το υλικό εύναι το ςώμα του υπολογιςτό, ενώ το λογιςμικό εύναι η ψυχό. Ας δούμε αναλυτικά τι είναι το υλικό και το λογισμικό ενός υπολογιστή!
3. Το βαςικό υλικό του υπολογιςτό εύναι η Κεντρικό Μονϊδα ό Πύργοσ. Η ΚΜ μπορεύ να ϋχει διϊφορεσ μορφϋσ και μεγϋθη. Θα δούμε παρακϊτω πιο αναλυτικϊ τι υλικό περιϋχει η ΚΜ και ποια εύναι η λειτουργύα του καθενόσ. Κϊθε ϊλλη ςυςκευό που ςυνδϋουμε ςτην ΚΜ εύναι μια περιφερειακό ςυςκευό. Κϊποιεσ από αυτϋσ εύναι απαραύτητεσ για να χρηςιμοποιόςουμε τον υπολογιςτό (π.χ. η οθόνη), ενώ ϊλλεσ εύναι προαιρετικϋσ (π.χ. ϋνασ ςαρωτόσ). Θα δούμε παρακϊτω αναλυτικϊ τισ ςημαντικότερεσ.
4. Η μητρικό κϊρτα ό πλακϋτα (motherboard) εύναι το εξϊρτημα πϊνω ςτο οπούο ςυνδϋονται όλα τα υπόλοιπα και επικοινωνούν ϋτςι μεταξύ τουσ. Για αυτό τον λόγο λϋγεται λοιπόν μητρικό – μητϋρα. Παρατηρόςτε τισ διϊφορεσ εςοχϋσ ςτισ οπούεσ εφαρμόζονται διϊφορα ϊλλα υλικϊ όπωσ ο επεξεργαςτόσ και η μνόμη RAM όπωσ θα δούμε ςτην ςυνϋχεια.
5. Το τροφοδοτικό εύναι η ςυςκευό που παρϋχει ρεύμα ςτο υπόλοιπο υλικό τησ κεντρικόσ μονϊδασ. Παρατηρόςτε την εςοχό του καλωδύου ρεύματοσ, το πλόκτρο on/off και τα πολλϊ καλώδια που ςυνδϋονται και δύνουν ρεύμα ςτην μητρικό κϊρτα και ςε διϊφορα ϊλλα κομμϊτια υλικού.
6. Ο επεξεργαςτόσ ό αλλιώσ Κεντρικό Μονϊδα Επεξεργαςύασ (Central Processing Unit – CPU) εύναι το βαςικότερο υλικό του υπολογιςτό. Εύναι το τςιπϊκι που εκτελεύ όλεσ τισ εντολϋσ, με ϊλλα λόγια ο εγκϋφαλοσ του υπολογιςτό. Εύναι ςυχνϊ το ακριβότερο εξϊρτημϊ του. Παρατηρεύςτε ποια εύναι η θϋςη του ςτην μητρικό κϊρτα. Ακριβώσ επειδό εύναι το υλικό που κϊνει… υπερωρύεσ, ανεβϊζει μεγϊλη θερμοκραςύα και χρειϊζεται προςταςύα για να μην καεύ.
7. Η βαςικό προςταςύα του επεξεργαςτό από την υπερθϋρμανςη εύναι το ανεμιςτηρϊκι. Αυτό τοποθετεύται πϊνω από τον επεξεργαςτό ςτην μητρικό κϊρτα, και εύναι ο κύριοσ υπεύθυνοσ για τον θόρυβο που βγαύνει από το κουτύ. Αναγκαύο κακό! Προςοχό ςτην ςκόνη! Αν ο πύργοσ μαζϋψει εςωτερικϊ πολύ ςκόνη, ενδϋχεται το ανεμιςτηρϊκι να μην κϊνει ςωςτό δουλειϊ. Το καθαρύζουμε κϊθε λύγουσ μόνεσ για να προςτατϋψουμε τον επεξεργαςτό και ϊρα την καλό λειτουργύα του υπολογιςτό μασ!
8. Η μνόμη RAM όπωσ λϋει το όνομϊ τησ «θυμϊται» αυτό που κϊνει ο υπολογιςτόσ την ώρα που εύναι ανοιχτόσ. Έχει την μορφό αυτού του πρϊςινου τςιπ που βλϋπετε. Παρατηρόςτε την θϋςη του ςτην μητρικό κϊρτα. Η μνόμη RAM ϋχει ϋνα πλεονϋκτημα και ϋνα μειονϋκτημα. Το πλεονϋκτημα εύναι πωσ εύναι πολύ γρόγορη, και ϋτςι πρϋπει, ώςτε ο υπολογιςτόσ μασ να μην καθυςτερεύ ςε αυτό που κϊνει κϊθε ςτιγμό. Το μειονϋκτημα εύναι πωσ λειτουργεύ μόνο αν ϋχει ρεύμα. Αυτό ςημαύνει πωσ «θυμϊται» μόνο όταν εύναι ανοικτόσ ο υπολογιςτόσ. Για αυτό λϋγεται και προςωρινό μνόμη. Αν θϋλουμε ο υπολογιςτόσ μασ να αποθηκεύςει κϊτι για πϊντα, χρειαζόμαςτε μια μόνιμη μνόμη όπωσ θα δούμε παρακϊτω.
9. Ο ςκληρόσ δύςκοσ (Hard Disk Drive) εύναι μια μόνιμη μνόμη που αποθηκεύει ψηφιακϊ δεδομϋνα (κεύμενο, όχο, βύντεο κτλ) και λογιςμικϊ. Έτςι όταν χρειαζόμαςτε να χρηςιμοποιόςουμε κϊτι από τον υπολογιςτό μασ, αυτό φορτώνεται από τον ςκληρό δύςκο ςτην μνόμη RAM. Αντύςτροφα, όταν ϋχουμε δημιουργόςει κϊτι καινούργιο που θϋλουμε να το κρατόςουμε, κϊνουμε αποθόκευςη και από την μνόμη RAM περνϊει μόνιμα ςτον ςκληρό δύςκο. Ο ςκληρόσ δύςκοσ που βλϋπουμε δύπλα αποτελεύται από μηχανικϊ μϋρη όπωσ ϋναν μαγνητικό δύςκο (όπου όλα τα δεδομϋνα μεταφρϊζονται ςε 0 και 1), και μια βελόνα που διαβϊζει τα μικροςκοπικϊ μαγνητϊκια πϊνω του. Επειδό εύναι μηχανικόσ δεν εύναι ιδιαύτερα γρόγοροσ, ϋχει όμωσ μεγϊλη χωρητικότητα και εύναι πλϋον εξαιρετικϊ φθηνόσ.
10. Μια πιο καινούργια τεχνολογύα μόνιμησ μνόμησ εύναι ο ςκληρόσ δύςκοσ SSD (Solid State Drive). Σε αντύθεςη με τον HDD αυτόσ εύναι ηλεκτρονικόσ φύςησ, χωρύσ μηχανικϊ μϋρη όπωσ βελόνεσ. Βλϋπετε την ομοιότητϊ του με την μνόμη RAM; Οι ςκληρού δύςκοι SSD ϋχουν πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από τουσ HDD αλλϊ μϋχρι ςτιγμόσ ϋχουν μικρότερη χωρητικότητα και μεγαλύτερη τιμό! Πολλού ςύγχρονοι υπολογιςτϋσ ϋχουν ϋνα ςκληρό δύςκο HDD και ϋναν SSD ϋτςι ώςτε να μοιρϊζονται την εργαςύα τουσ με τον πιο κατϊλληλο τρόπο!
11. Η κϊρτα γραφικών (ό προςαρμογϋασ οθόνησ) εύναι το υλικό που ςτϋλνει ςτην οθόνη αυτό που βλϋπουμε. Αν ακολουθόςουμε το μπλε καλώδιο που ςυνδϋει την οθόνη του υπολογιςτό με την κεντρικό μονϊδα, θα διαπιςτώςουμε πωσ αυτό «κολλϊει» πϊνω ςτην κϊρτα γραφικών. Η κϊρτα γραφικών ϋχει μια εξαιρετικϊ δύςκολη δουλειϊ, ειδικϊ όταν παύζουμε πολύπλοκα παιχνύδια με εντυπωςιακϊ γραφικϊ. Για αυτό τον λόγο χρειϊζεται δικό τησ τςιπϊκι επεξεργαςτό (που λϋγεται GPU – Graphics Processing Unit). Όπωσ και η όδη γνωςτό μασ CPU, κι αυτόσ ο επεξεργαςτόσ χρειϊζεται προςταςύα από την υπερθϋρμανςη. Για αυτό βλϋπετε πολλϋσ κϊρτεσ γραφικών με ενςωματωμϋνα ϋνα ό περιςςότερα ανεμιςτηρϊκια!
12. Όπωσ καταλϊβατε από τουσ ςκληρούσ δύςκουσ, οι ςυςκευϋσ από τισ οπούεσ «διαβϊζουμε» δεδομϋνα, λϋγονται και οδηγού (drive). Για λόγουσ αςφϊλειασ αλλϊ και για να μεταφϋρουμε τα δεδομϋνα μασςε ϊλλο υπολογιςτό, ςυχνϊ τα αποθηκεύουμε ςε εξωτερικϊ μϋςα όπωσ CD, DVD και USB sticks. Το CD ό DVD drive εύναι η ςυςκευό που διαβϊζει τα δεδομϋνα από ϋνα CD ό DVD. Πιο εύχρηςτο εύναι πλϋον το USB stick που δεν χρειϊζεται drive, παρϊ ςυνδϋεται ςε μια από τισ θύρεσ USB του υπολογιςτό. Ένα μϋςο που ϋχει αχρηςτευτεύ πλϋον λόγω τησ πολύ μικρόσ του χωρητικότητασ, εύναι η διςκϋτα. Οδηγόσ διςκϋτασ Διςκϋτεσ USB stick Οδηγόσ DVD
13. Δύπλα βλϋπουμε τισ βαςικϋσ ςυςκευϋσ ειςόδου. Με το πληκτρολόγιο και το ποντύκι ειςϊγουμε κεύμενο και εντολϋσ ςτον υπολογιςτό, ενώ με την κϊμερα, το μικρόφωνο και τον ςαρωτό ειςϊγουμε όχο, εικόνεσ και βύντεο! Ο ρόλοσ των περιφερειακών ςυςκευών εύναι να μασ βοηθούν να αλληλεπιδρούμε με τον υπολογιςτό. Αυτό η αλληλεπύδραςη ςημαύνει ότι ανταλλϊςουμε πληροφορύεσ με τον υπολογιςτό. Κϊποιεσ ςυςκευϋσ μασ βοηθούν να δώςουμε πληροφορύεσ ςτον υπολογιςτό, ενώ ϊλλεσ μασ δύνουν την πληροφορύα που καταςκευϊζει ο υπολογιςτόσ. Για αυτό τον λόγο χωρύζουμε τισ περιφερειακϋσ ςυςκευϋσ ςε 2 μεγϊλεσ κατηγορύεσ, τισ Συςκευϋσ Ειςόδου και τισ Συςκευϋσ Εξόδου.
14. Κϊποιεσ ςυςκευϋσ ϋχουν διπλό δουλειϊ καθώσ μπορούν να λαμβϊνουν και να δύνουν πληροφορύα ταυτόχρονα. Η οθόνη αφόσ για παρϊδειγμα μασ δεύχνει εικόνα αλλϊ μϋςω τησ αφόσ δϋχεται και εντολϋσ. Το ρούτερ που αποτελεύ βαςικό ςυςκευό για την πρόςβαςό μασ ςτο διαδύκτυο, ςτϋλνει και λαμβϊνει πληροφορύεσ την ύδια ςτιγμό. Οι ςυςκευϋσ εξόδου μασ προςφϋρουν την πληροφορύα που χρειαζόμαςτε από τον υπολογιςτό ςε διαφορετικϋσ μορφϋσ. Η οθόνη εύναι η βαςικότερη καθώσ μασ προςφϋρει και τον τρόπο που χειριζόμαςτε τον υπολογιςτό, κϊτι που λϋγεται διεπαφή (interface). Με τα ηχεύα, τουσ εκτυπωτϋσ και τουσ προτζϋκτορεσ ο υπολογιςτόσ μασ προςφϋρει εικόνεσ, όχουσ, βύντεο ό και κεύμενα ςε χαρτύ!
15. Το λογιςμικό του υπολογιςτό, δηλαδό όλα τα προγρϊμματα τα οπούα χρηςιμοποιούμε, ϋχει τερϊςτια ποικιλύα καθώσ ξϋρουμε ότι πλϋον με τον υπολογιςτό μπορούμε να κϊνουμε ςχεδόν τα πϊντα! Ασ δούμε όμωσ κϊποιεσ βαςικϋσ κατηγορύεσ λογιςμικού. Η βαςικότερη εύναι τα λειτουργικά συστήματα.
16. Το iOS (τα αρχικϊ OS ςημαύνουν Operating System, δηλαδό ΛΣ) αναπτύχθηκε από την εταιρεύα Apple και το ςυναντϊμε ςτα κινητϊ iPhone. Μια παραλλαγό του εύναι το MacOS για τουσ ςταθερούσ υπολογιςτϋσ τησ Apple. Το Linux δεν εύναι ϋνα ΛΣ αλλϊ μια μεγϊλη ομϊδα ςυςτημϊτων που προόλθαν από το Unix. Πρόκειται για «ανοιχτϊ» λογιςμικϊ, δηλαδό οι χρόςτεσ μπορούν να το τροποποιόςουν όπωσ θϋλουν! Το λειτουργικό Android το ςυναντϊμε κυρύωσ ςε φορητϋσ ςυςκευϋσ όπωσ κινητϊ τηλϋφωνα και τϊμπλετ. Ανόκει ςτην εταιρεύα Google και βαςύζεται ςτο ςύςτημα Unix. Ένα λειτουργικό ςύςτημα (ΛΣ) εύναι το βαςικό λογιςμικό χωρύσ το οπούο δεν μπορεύ να λειτουργόςει ο υπολογιςτόσ. Το λειτουργικό ςύςτημα ελϋγχει το υλικό, οργανώνει τα αρχεύα και τα υπόλοιπα λογιςμικϊ, και θϋτει όλουσ τουσ κανόνεσ χρόςησ του υπολογιςτό. Ασ γνωρύςουμε τα πιο διαδεδομϋνα λειτουργικϊ ςυςτόματα. Το πιο διαδεδομϋνο ΛΣ για υπολογιςτϋσ ςόμερα εύναι τα Windows τησ Microsoft. Βαςύζεται ςτο γραφικό περιβϊλλον των «παραθύρων», όπου κϊθε εφαρμογό ϋχει το δικό τησ.
17. Μετϊ τα λειτουργικϊ ςυςτόματα, η πιο ςημαντικό κατηγοριϊ λογιςμικών εύναι οι εφαρμογϋσ γραφεύου. Όπωσ λϋει το όνομϊ τουσ, πρόκειται για λογιςμικϊ που βοηθϊνε ςε εργαςύεσ ενόσ γραφεύου. Μια ομϊδα τϋτοιων εφαρμογών λϋγεται και «ςουύτα». Ασ δούμε τι εύδουσ εφαρμογϋσ βρύςκονται ςε μια ςουύτα γραφεύου: • Κειμενογρϊφοσ. Εύναι μια εφαρμογό για την παραγωγό κειμϋνων όπωσ γρϊμματα, βιβλύα, ςχολικών εργαςιών κτλ. • Υπολογιςτικϊ Φύλλα. Χρηςιμοποιούνται από εταιρεύεσ και λογιςτϋσ για αυτόματουσ υπολογιςμούσ, γραφόματα και αποθόκευςη αριθμητικών δεδομϋνων. • Παρουςιϊςεισ. Χρηςιμεύουν ςε κϊθε περύςταςη που πρϋπει να εμφανύςουμε με ςύντομο και κατανοητό τρόπο ϋνα θϋμα ό πληροφορύεσ. • Σημειώςεισ. Εύναι ϋνασ τρόποσ να οργανώνουμε ραντεβού, υπενθυμύςεισ και υποχρεώςεισ. • Λογιςμικό ηλεκτρονικού ταχυδρομεύου. Οργανώνει και διαχειρύζεται το e-mail μασ. • Βϊςεισ Δεδομϋνων. Εύναι ϋνασ ιςχυρόσ τρόποσ οργϊνωςησ δεδομϋνων ώςτε να βρύςκουμε γρόγορα πληροφορύεσ με ερωτόςεισ.
18. Επεξεργαςύα εικόνασ, βύντεο και όχου. Προγρϊμματα με τα οπούα διορθώνουμε και καταςκευϊζουμε ψηφιακό υλικό. Browsers. Λογιςμικϊ που μασ επιτρϋπουν να «ςερφϊρουμε» ςτον παγκόςμιο ιςτό του διαδικτύου (Google Chrome, Mozilla Firefox κτλ) Media players/viewers. Προγραμμϊτα με τα οπούα βλϋπουμε εικόνεσ, παύζουμε βύντεο και μουςικό. Βιντεοπαιχνύδια. Μια μεγϊλη κατηγορύα που δεν χρειϊζεται επεξόγηςη! Ανϊπτυξη εφαρμογών. Λογιςμικϊ με τα οπούα μπορούμε να φτιϊξουμε δικϋσ μασ εφαρμογϋσ, για τον υπολογιςτό ό κινητϊ τηλϋφωνα. Utilities. Βοηθητικϋσ εφαρμογϋσ όπωσ antivirus, ςυμπιεςτϋσ και διαχειριςτϋσ αρχεύων κ.α. Εκπαιδευτικϊ. Λογιςμικϊ με ςκοπό την εκμϊθηςη ςχολικών μαθημϊτων ό ξϋνων γλωςςών. Μηνύματα και τηλεδιαςκϋψεισ. Εφαρμογϋσ για επικοινωνύα μϋςω διαδικτύου, ςύγχρονη ό αςύγχρονη, γραπτό, με φωνό ό και βύντεο. …και πϊρα πολλϊ ϊλλα!
19. Τα λογιςμικϊ ϋχουν δημιουργούσ οι οπούοι θϋτουν τουσ όρουσ με τουσ οπούουσ μπορούμε να τα χρηςιμοποιούμε. Έτςι, με βϊςη αυτούσ τουσ όρουσ χωρύζουμε τα λογιςμικϊ ςτισ παρακϊτω κατηγορύεσ. Freeware • Τα freeware λογιςμικϊ διατύθενται δωρεϊν και ϊρα μπορούμε να τα κατεβϊςουμε και να τα χρηςιμοποιόςουμε κϊθε ςτιγμό. Shareware • Τα shareware εύναι λογιςμικϊ που μπορούμε να τα κατεβϊςουμε δωρεϊν, αλλϊ εύτε ϋχουν περιοριςμϋνεσ δυνατότητεσ ό μπορούμε να τα χρηςιμοποιόςουμε μόνο για μια δοκιμαςτικό περύοδο. Αν τα χρειαζόμαςτε παραπϊνω, πρϋπει να τα αγορϊςουμε. Ανοικτό λογιςμικό • Το ανοικτό λογιςμικό επιτρϋπει ςε όςουσ ϋχουν γνώςεισ προγραμματιςμού να τα αλλϊξουν ό να φτιϊξουν τισ δικϋσ τουσ εκδόςεισ. Κλειςτό λογιςμικό • Όλα τα υπόλοιπα λογιςμικϊ θεωρούνται «κλειςτϊ» καθώσ ο κώδικϊσ τουσ ανόκει ςτον ιδιοκτότη και για να τα χρηςιμοποιόςουμε απαιτεύται να αγορϊςουμε ϊδεια χρόςησ.