Share
Embed
Quake 3 Motorunu AI çağında modernleştirmek
Kotlin İstanbul 2026 için yapmış olduğum sunum
Eser Ozvataf
April 12, 2026
Transcript
16 slides
-
Quake 3 Motorunu AI çağında modernleştirmek 1999’dan 2026’a bir yolculuk
Eser Özvataf @eserozvataf Kotlin İstanbul 12 / 04 / 2026 -
Ben kimim… ➔ Yazılımla ilgili birçok farklı disiplinde çalıştım. Geliştirici,
DevOps, DevRel, Danışman, Yönetici. ➔ Eğitim ve Blokzincir konularına odaklı bir eğitim hayatım oldu, Bilişim Teknolojileri üzerine yüksek lisans yaptım. ➔ Başta Açık Yazılım Ağı olmak üzere birçok açık kaynak proje ve topluluğa destek verdim, katkı sağladım, liderlik ettim. ➔ Açık Kaynak olarak paylaştığım araçlar ve projeler yapıyorum. ➔ YouTube üzerinde yayınlar yapıyorum. ➔ Çocuk yaşta yazılım geliştirme ile tanıştım* -
[[]]]] 01 Id Software & John Carmack Quake 3 Motorunun
Önemi 03 02 Modernizasyon Demo 04 -
Id & Carmack - Mihenk taşları ➔ Side-scrolling (Commander Keen),
Ray-casting (Wolfenstein 3D), Binary Space Partitioning (Doom) gibi donanım ve matematiğin kesişiminde ilkleri başarmışlardır ➔ First Person Shooter oyun kategorisini oluşturdular ➔ Oyun Motoru kavramını ve lisanslama modelini oluşturdular ➔ Modding kültürünü oluşturdular ➔ Half-Life’ın, dolayısıyla Valve’in oyun motoru olan Source (eski adıyla GoldSrc) Quake motoru’nun değiştirilmiş hali ➔ John Carmack daha sonra Oculus gibi projelerde yer aldı ➔ Roket fiziği üzerine çalışmalar yaptılar, SpaceX’den önce dikey inişle ilgili çalışmalar yaptı -
Önemi - Q3 öncesi kişisel maceram ➔ Önce oyuncuydum… ➔
İlk modlama deneyimim - Quake ➔ İlk topluluk deneyimim - turkishqf.org ➔ Web programcılığı öğrendim - ASP ➔ C öğrendim (ustasından) - QuakeC ➔ Temel bilgisayar bilimleri öğrendim!* ➔ …ve Quake 3 çıkmak üzereydi -
Önemi - 27 yıl önce teknolojinin durumu 1999 Carmack’ın Q3’deki
Çözümü Bugün 36K Dial-up Internet = ~11 MB / saat UDP Bazlı NetChan (Snapshots + Delta) 100MBit Int. = ~38,500 MB / saat Pentium III 450 MHz Tek Çekirdek CPU Com_Frame - Single Event/Main/Game Loop Ryzen 5 5600 4.4 GHz x 12 Thread CPU GeForce TNT2 7MB üçgen/s GPU OpenGL Renderer RTX 4070 30B üçgen/s GPU 64 MB SDRAM Hunk Pools + Zone Allocators 32 GB DDR5 ~15 MB/s okuma hızı HDD (mekanik) Deflate ZIP sıkıştırması (~400 MB/s) ~5000 MB/s okuma hızı NVMe SSD 640x480 (0.3 MP) çözünürlük Bitmap fonts, 640x480 sabit koordinatlar 3840x2160 (8.3 MP) çözünürlük Mod kavramı Hex/Binary editlemelerle sınırlı QVM sandboxing - x86 (~%50 native hız) JIT+AOT ile WASM M.Arch (~%95 native hız) Oyunlar oyuncu ayarlarını kendi yönetiyor Quake Scripting + cvar sistemi LUA scripting -
Önemi - Q3 adeta temel bilgisayar bilimleri kursu ➔ Kuyruk
sistemleri, command buffering ◆ UDP üzerine inşa edildiği için sıralama şart ◆ Event sistemi bulunuyor ◆ I/O yönetimi bufferlanıyor ◆ Circular Buffers - Snapshot + Deltalar ➔ Docker’dan önce PK3 ile katmanlar ve sanal dosya sistemi ➔ Modlar için sanal makine sistemi, JIT ile derleme ve sandboxing ➔ Separation of Concerns: Sunucu kodları, Client kodları, oyun mantığı (business logic) ve engine kodunun ayrılması ➔ Ve özgür yazılım lisansı, GPL2 -
Önemi - Q3 mimarisi ➔ Renderer Network Sound Yazılım geliştirmeye
dair bir ders* ◆ Çok düzgün bir soyutlama ◆ Bugün halen parçalar değişebiliyor, şema aynı kalabiliyor ➔ Virtual File System Virtual Machine Game Assets * Ders diyorum çünkü… Cgame Mods UI Maps Modernizasyona açık ◆ Renderer: OpenGL > Vulkan ◆ Network: UDP > QUIC ◆ Sound: DMA > Miniaudio ◆ VFS: ZIP > SW3z ◆ VM: QVM > WASM Botlib Patches -
Modernizasyon - Motivasyon ➔ AI ile bir şeylerin yapılabilirliğinin artması
➔ Bilgi birikimimi kullanmak ➔ Primitif (Temel) sayılabilecek bir oyun motoru ile uğraşmak bir hobi ➔ Arkadaşlarla oynamak ➔ QuakeLive sonrası Web üzerine taşıma hayali ➔ Demo’lar sayesinde dağıtılabilir (biraz zor) -
Modernizasyon - Bugünün şartları 1999 Çözümü Bugün Modernizasyon UDP Bazlı
NetChan (Snapshots + Delta) 100MBit Int. = ~38,500 MB / saat QUIC & HTTP/3 Com_Frame - Single Event/Main/Game Loop Ryzen 5 5600 4.4 GHz x 12 Thread CPU - OpenGL Renderer RTX 4070 30B üçgen/s GPU Vulkan Renderer Hunk Pools + Zone Allocators 32 GB DDR5 - Deflate ZIP sıkıştırması (~400 MB/s) ~5000 MB/s okuma hızı NVMe SSD SW3z sıkıştırma formatı* ve LZ4 Bitmap fonts, 640x480 sabit koordinatlar 3840x2160 (8.3 MP) çözünürlük MSDF vektör fontlar, flexbox, esnek koordinatlar QVM sandboxing - x86 (~%50 native hız) JIT+AOT ile WASM M.Arch (~%95 native hız) WAMR üzerinden WASM Quake Scripting + cvar sistemi LUA scripting LUA-tabanlı Scripting -
Modernizasyon - Yeni formatlar Eski Format Yeni Format Amaç TGA
PNG Alpha kanallar WAV OPUS (OGG) Ses PK3 SW3Z Sıkıştırma TXT LUA Menu, Map Tanımları CFG LUA Konfigurasyon MD3 IQM Model -
Modernizasyon - Değişiklikler ➔ Mimaride UI ve Client katmanlarını birleştirdim,
oyun ilk açıldığı noktadan son saniyeye kadar aktif, programlanabilir bir UI sistemi oluşturdum ➔ 640x480 widescreen olmayan bir koordinat sisteminden ve bitmap fontlardan kurtuldum. Flexbox benzeri bir yapı ile vektörel fontla kullanabilir hale geldik ➔ WASM sayesinde on-the-fly modding mümkün olabilecek. Browser’da mod kodlarını değiştirip kendi oyununuzu oynadığınızı hayal edin ➔ Yeni bir sıkıştırma formatı oluşturdum, texture yüklemelerde avantaj sağlıyor ve daha modern sıkıştırma algoritmaları destekliyor: LZ4, zstd ➔ Eski scripting dilini ve konfigurasyonları programlanabilir LUA dosyaları haline getirdim ➔ Transport’un değişmesiyle birlikte Oyun, HTTP ve MCP gibi farklı protokoller aynı port üzerinde karşılanabiliyor