Jij bent de x-factor in datamanagement

Transcript

1. Data Expo 2026 | Bas van Gils & Morgan Djotaroeno Jij bent de x-factor in datamanagement
2. Steek je hand op als…
3. Wie wij zijn Morgan Djotaroeno m.djotaroeno@duxgroup.nl Prof. Dr. Bas van Gils Bas.vanGils@strategy-alliance.com • Dux Group • DAMA Nederland • Strategy Alliance • DAMA Nederland • Enterprise Engineering Foundation • Antwerp Management School
4. De wil is groter dan wat we (aan)kunnen Ambitie die groeit 58% Ziet de eigen verantwoordelijkheid uitbreiden naar AI, tegenover 42% traditioneel 61% Krijgt het mandaat om strategische prioriteiten te veranderen. Bron: Gartner Chief Data and Analytics Officer Agenda Survey voor 2026 (n = 502 data- en analyticsleiders) Gereedheid die achterblijft 12% Voelt zich volledig voorbereid om dat mandaat waar te maken
5. Onze reis voor vandaag Theorie • • • • Waar hebben we het over? Begrippenkader Gebaseerd op wetenschap Verbonden aan heuristieken www.duxgroup.nl Probleemanalyse Aanzet tot oplossing • Waar lopen we tegenaan? • Waar zitten grondoorzaken? • Hint: het is niet de data/technologie • Hoe komen we vooruit? • Wat zijn praktische tips • Waarom denken we dat dit gaat helpen
6. Overeenkomsten in deze 3 situaties? Bestel een drankje aan de bar Sluit een verzekering af Koop een camera
7. Theorie Thought Data := een representatie van ons begrip van een domein die in kan staan voor dat domein (in een context) Data Domein Proces DEMO/Enterprise Ontology • Actoren in rollen brengen producten in transacties tot stand. • Theorie van communicatieve actie. • Informeel: een transactie brengt proces en data bij elkaar. := (1) in DEMO – samenhangend geheel van transacties, (2) in de praktijk: opeenvolging van activiteiten om een resultaat tot stand te brengen. Data context: - Bedrijfsprocessen - Rapportage/dashboarding - AI en data science
8. Datamanagement Hier zitten ‘jullie’ Mission Vision Echte Wereld Strategy Data strategy People Data Data management strategy HRM DM end means Process … end means PM … Theorie, wetenschap Heuristieken, frameworks
9. Theorie en praktijk In theorie weten we hoe het werkt maar … Knowing/doing gap • Weerstand • Silo’s • Focus • Het lijkt er sterk op dat niet data maar de mens het probleem is.
10. Het speelveld waar we te maken mee hebben De bestuurder/sponsor De data steward/eigenaar De eindgebruiker/analist/engineer • Verantwoordelijk voor koers en investeringsbeslissingen • Denkt in risico en rendement • Ambassadeurschap en zichtbare impact • Domein expertise én succes • Output en efficiëntie • ‘Het werk gedaan krijgen’ • Adviseert op de behoefte van de business Technologie is niet het probleem! • • Geen crisisgevoel op juiste niveau Vertaler van ambitie naar realiteit of doodbloeder Ambigu in rol definitie en verantwoordelijkheden • Brandjes blussen vs structurele borging • Constant spel van vraag en aanbod (behoefte-tot-inzicht) • Slechte brondata • Kiest voor pad van minste weerstand •
11. WILLEN KUNNEN MOGEN • Externe druk • Goed verhaal is nodig • De benodigdheden om te kunnen • Governance en (motivation) (rationale) (capability) (opportunity) (capability-based planning) • Denken vanuit doelen i.p.v technologie • Budget allocatie verantwoordelijkheden • Voortbrenging • Ruimte om te experimenteren 20% Technologie is39% niet het probleem! Vanuit slechts 20% van de initiatieven wordt 80% van de waarde bepaald 67% Ziet dalende innovatie-spend als blokkade Is eigenaar van eigen budget Mist data literacy & talent Ervaart budget als bedreigd 45% 45%
12. Drivers voor oplossing 1. Waardepropositie en business case 2. Data safari: waar zit mijn data verstopt? 3. Data-geletterdheid 4. Rollen, escalatielijnen en mandaat vastleggen (RACI) 5. Incentives voor data stewards en -eigenaren 6. Quick wins, pilots met meetbare impact en business users 7. Datamanagement in KPIs 8. Executive sponsor(s) en tafels met budget 9. Regelmatige pijnpunten ervaringen bij medewerkers 10. Prioriteren o.b.v verandercapaciteit primair effect secundair effect
13. Drivers voor oplossing 1. Waardepropositie en business case 2. Data safari: waar zit mijn data verstopt? 3. Data-geletterdheid 4. Rollen, escalatielijnen en mandaat vastleggen (RACI) 5. Incentives voor data stewards en -eigenaren 6. Quick wins, pilots met meetbare impact en business users 7. Datamanagement in KPIs 8. Executive sponsor(s) en tafels met budget 9. Regelmatige pijnpunten ervaringen bij medewerkers 10. Prioriteren o.b.v verandercapaciteit primair effect secundair effect
14. Drivers voor oplossing 1. Waardepropositie en business case 2. Data safari: waar zit mijn data verstopt? 3. Data-geletterdheid 4. Rollen, escalatielijnen en mandaat vastleggen (RACI) 5. Incentives voor data stewards en -eigenaren 6. Quick wins, pilots met meetbare impact en business users 7. Datamanagement in KPIs 8. Executive sponsor(s) en tafels met budget 9. Regelmatige pijnpunten ervaringen bij medewerkers 10. Prioriteren o.b.v verandercapaciteit primair effect secundair effect De motivatie en urgentie Bekwaam zijn en mandaat hebben De middelen (people, process & technology) Willen Kunnen Mogen
15. Drivers voor oplossing De motivatie en urgentie Bekwaam zijn en mandaat hebben De middelen (people, process & technology) Willen Kunnen Mogen 1. Waardepropositie en business case Jij bent de x-factor: change management en -governance 2. Data safari: waar zit mijn data verstopt? 3. Data-geletterdheid 4. Rollen, escalatielijnen en mandaat vastleggen (RACI) 5. Incentives voor data stewards en -eigenaren 6. Quick wins, pilots met meetbare impact en business users 7. Datamanagement in KPIs 8. Executive sponsor(s) en tafels met budget 9. Regelmatige pijnpunten ervaringen bij medewerkers 10. Prioriteren o.b.v verandercapaciteit primair effect secundair effect
16. 1. Waardepropositie en business case In de praktijk (1/3): waarom doet het er toe? Eigenaarschap over data Fouten in data Inzicht in data gebruik in processen Informatie behoefte begrijpen Data architectuur aanwezig Begrip van “welke data hebben wij?” Data woordenboek aanwezig + + Begrip van onze data kwaliteit + Leverbetrouwbaarheid + Herwerk Productiviteit + - Efficiëntere IT ontwikkeling - - -/+ Headcount uitstroom Data kwaliteit verbeteren Sales en klant-tevredenh eid Kosten willen mogen
17. 10. Prioriteren o.b.v. verandercapaciteit willen In de praktijk (2/3): maar 20%! Data stewardship DWH roadmap Data governance operating model kunnen Externe factoren AI pilot … Prioriteringskader Strategische fit Eigenaarschap Prioriteringskader Afhankelijkheden Operationele efficiëntie Eigen resources ‘We doen de juiste dingen juist’ Urgentie/ Snelheid Wet- en regelgeving
18. 10. Prioriteren o.b.v. verandercapaciteit willen In de praktijk (3/3): waar leiders vastlopen kunnen Item Invloed op strategische doelen Gevolgen bij uitstel Stakeholderwaarde Klantwaarde Complexiteit Afhankelijkheid Impact Effort Item A 5 3 4 5 4 3 4,25 3,55 Item B 4 3 4 3 3 3 3,55 3,00 Item C 5 3 4 2 5 4 3,65 4,55 Item D 5 3,5 5 3 4 3 4,22 3,55 Item E 2 1 1 1 4 3 1,30 3,55 Item F 4 2 3 2 5 4 2,85 4,55 ... 2 2 1 1 4 3 1,55 3,55 Impact = 0,30 × Invloed op strategische doelen + 0,25 × Gevolgen bij uitstel + 0,25 × Stakeholderwaarde + 0,20 × Klantwaarde | Effort = 0,55 × Complexiteit + 0,45 × Doorlooptijd laag hoog
19. Jij bent de x-factor in datamanagement Let’s talk data @stand 68 Succesvolle transformatie begint niet bij technologie, maar bij de mensen die strategie, organisatie en technologie met elkaar verbinden.
20. Vragen?
21. Bronnen • • • • • Bisswang, N., Petrik, D., Richter, S., & Zimmermann, A. (2025). A Business Capability Map for Data-Value Creation. Information Systems Management, 42(4), 644–662. https://doi.org/10.1080/10580530.2025.2506368 Boston Consulting Group. (2026). The power of priorities in a transformation. https://www.bcg.com/publications/2026/the-power-of-priorities-in-a-transformation Dietz, J. L. G., & Mulder, J. B. F. (2024). Enterprise Ontology. A human-centric approach to understanding the essence of organisation (2nd ed.). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/3-540-33149-2 Gartner. (2025). Chief Data and Analytics Officer Agenda Survey for 2026 (Doc. ID 7553237). https://www.gartner.com/en/documents/7553237 Henderson, D., Earley, S., & Bradley, C. (Eds.). (2024). DAMA-DMBOK: Data management body of knowledge (Second edition, revised, first printing). Technics Publications. • Michie, S., van Stralen, M. M., & West, R. (2011). The behaviour change wheel: a new method for characterising and designing behaviour change interventions. Implementation science : IS, 6, 42. https://doi.org/10.1186/1748-5908-6-42 • • • Mulder, J. B. F., Vanderbeken, Y., & Van der Stock, E. (2025). Datasoevereiniteit voor lokale overheden: Van visie tot praktijk. Een routekaart voor digitale regie, vertrouwen en publieke waarden. Van den Broele. Van Gils, B. (2023). Data in Context: Models as Enablers for Managing and Using Data (1st ed. 2023). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-35539-4 Van Gils, B., & van Reijswoud, V. (2026). Willen en kunnen: Wat je moet afwegen bij het toepassen van soeverein datamanagement. ICT & Health, 3.