public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France Renowacja energetyczna publicznych zasobów nieruchomości i mieszkań Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts na rzecz samorządów lokalnych Audrey Charluet, Kierownik Urbanistyki ZrównowaŜonej, Sébastien Illouz, Ekspert ds. Efektywności Energetycznej, 24 maja 2013,Warszawa Ambasada Francji
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 2 Prezentacja działań 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 2. Prezentacja Caisse des Dépôts 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w zakresie efektywności energetycznej : Finansowanie & Inwestycje projektowe. Finansowanie i inwestowanie w mieszkalnictwo Finansowanie renowacji zasobów samorządowych Inwestycje samorządowe w sferze odnowy energetycznej majątku publicznego
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 3 Obecnie trwa we Francji debata na temat przejścia energetycznego Powinna doprowadzić do opracowania ustawy programowej w sprawie efektywności energetycznej i mixu energetycznego
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 4 SpoŜycie w TWh (w przeliczeniu na energię pierwotną) ▪ Sektor budownictwa we Francji: 42 % spoŜycia energii Zasoby: 30 milionów mieszkań, 814 milionów m² w sektorze trzecim Zmiany: 304 500 nowych mieszkań rocznie, 13,7 milionów m² ogrzewanej powierzchni w sektorze trzecim Obroty: 100,1 mld € (52,4 mld € nowej zabudowy, 47,7 mld € utrzymanie-renowacja) Podział spoŜycia na poszczególne makro sektory 68,2 miliony tep = : ~ 1,1 tep (12 MWh) rocznie i na osobę 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 Domy jednorodzinne Budynki wielorodzinne Budynki sektora trzeciego Spożycie Gaz (TWh) 99,7 89,8 68,6 Spożycie Elektryczność (TWh) 220,59 108,618 217,752 Spożycie Pozostałe (TWh) 99,9 35 55,2
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 5 ▪ stan majątkowy francuskiego sektora trzeciego, w podziale na poszczególnych właścicieli: Sektor publiczny stanowi 45% majątku francuskiego sektora trzeciego, czyli ponad 400 milionów m² powierzchni ogrzewanej Zakłady Powierzchnia ogrzewana Podział powierzchni ogrzewanych (w tys.) (w milionach metrów kw.) (w %) Blok gminny 440 153 17% Departamenty 20 43 5% Państwo 50 86 10% Sektor parapubliczny 70 77 9% Sektor prywatny 2 630 495 55% Regiony 10 40 5% Razem : SEKTOR TRZECI 3 220 895 100% Sektor 17% 5% 10% 9% 55% 4% Blok gminny Departamenty Państwo Sektor parapubl. Sektor prywatny Regiony
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 6 ▪ stan majątkowy francuskiego sektora trzeciego z uwzględnieniem wieku zasobów: Ponad 40% zasobów sektora trzeciego pierwotnie zbudowanych bez uwzględniania regulacji termicznych OKRES BUDOWY PODZIAŁ REGULACJE TERMICZNE spożycie konwencjonalne normatywne Przed 1939 8% 1939-1968 9% 1969-1975 13% 1976 - 1984 13% 1974: Pojawienie się pierwszych regulacji termicznych dla mieszkań 1982: 20% zaostrzenie wymogów w stosunku do przepisów z 74 ok. 250 kWh/m² EF. 1985 - 1999 29% 1988: przepisy znajdują zastosowanie w odniesieniu do budynków sektora trzeciego i uwzględniają izolację i produkcję energ. ok. 200 kWh/m² EF. 2000 - 2005 10% 2000: zaostrzenie przepisów od -20% do – 40% w stosunku do RT 1988. ok. 150 kWh/m² EF. 2006 do dziś 14% 2005: 15% zaostrzenie wymogów w stosunku do RT2000 ok. 120 kWh/m² EF.
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 1. Przypomnienie francuskiego kontekstu 7 • Scenariusz trendów « GER – minimalny zakres usprawnień » obejmuje szacunkowo od 90 do 110 mld € • Koszt scenariusza renowacji Grenelle szacuje się na 205 - 245 mld € => chodzi więc o dodatkowe inwestycje rzędu 115 - 135 mld € ▪ Prezentacja scenariusza « -38% » 2020, w podziale na poszczególnych inwestorów Koszt całkowity w mld € Koszt jednost. w €/m² Blok gminny 29 187 Departamenty 7 168 Państwo 24 273 Sektor parapubliczny 15 214 Sektor prywatny 127 266 Regiony 5 134 Razem SEKTOR TRZECI 207 238 Szacunek wysoki Scenariusz-38%
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 2. Prezentacja Caisse des Dépôts 8 Tekst referencyjny: Caisse des dépôts et consignations (Kasa Depozytowo-Konsygnacyjna) oraz jej filie stanowią publiczną grupę w słuŜbie interesu ogólnego i rozwoju gospodarczego kraju. Grupa ta wykonuje zadania o charakterze interesu ogólnego wspierające publiczne polityki prowadzone przez państwo i samorządy lokalne oraz moŜe wykonywać działalność konkurencyjną. […] Caisse des dépôts et consignations to podmiot realizujący długoterminowe inwestycje i przyczyniający się – na zasadach poszanowania interesów majątkowych – do rozwoju przedsiębiorstw. Artykuł L. 518-2 Kodeksu walutowo-finansowego (zmienionego mocą ustawy w sprawie modernizacji gospodarki z roku 2008)
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 2. Prezentacja Caisse des Dépôts 9 Caisse des Dépôts wykonuje zadania o charakterze interesu ogólnego, a mianowicie: •zarządza reglamentowanymi oszczędnościami Francuzów, bezpiecznie je przekształcając w środki słuŜące do finansowania priorytetów publicznych, głównie mieszkań socjalnych •jest bankierem publicznych słuŜb wymiaru sprawiedliwości i systemu zabezpieczeń społecznych •zarządza publicznymi i półpublicznymi systemami emerytalnymi i solidarności •przyczynia się do rozwoju terytorium kraju wespół z samorządami lokalnymi •realizuje inwestycje na usługi gospodarki w perspektywie długoterminowej Dane finansowe (2011) Kapitał własny: 20,2 mld € Bilans skonsolidowany (oprócz funduszów oszczędnościowych) : 269,5 mld € Bilans funduszów oszczędnościowych zarządzanych przez Caisse des Dépôts : 234,9 mld € Notowania finansowe: AAA (Fitch) / Aa1 (Moody’s) na 21/11/2012 / AA+ (S&P’s) na 23/01/2012
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 10 ▪ Finansowanie mieszkań socjalnych: ekopoŜyczki Od roku 2009 CDC finansuje renowację energetyczną mieszkań poprzez ekopoŜyczki:
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej ▪ Cel: wspieranie inwestycji w miastach, aby ułatwić pojawienie się nowego modelu miejskiego (miasto oszczędne, adaptowalne, pręŜne, atrakcyjne i łatwo dostępne), w powiązaniu z podejściem Ekomiast (Ecocités) wylansowanym w roku 2009 w ramach Planu Miasta Trwałego. ▪ Perspektywa: 19 wielkich wzrostowych aglomeracji miejskich ▪ Środki: 1 mld €, z czego 600 mln € subwencji i 400 mln € w formie obejmowania udziałów ▪ Kalendarz wdroŜenia w dwóch etapach: ▪ 1y etap (2010-2014) i 2i etap (2015-2017) ; ▪ Ocena w 2014 przed 2im etapem. 11 ▪ Program inwestycji przyszłościowych, fundusz « Miasto jutra » (VDD)
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 13 Projekt nieruchomościowy Cel globalny Cel globalny ▪ Program inwestycji przyszłościowych, fundusz « Miasto jutra » (VDD)
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej Budowa « pasywnego » osiedla składającego się z 90 mieszkań z wykorzystaniem systemu ogrzewania ze źródeł geotermalnych wbudowanego w fundamenty : ▪ Projekt finansowany ze źródeł społecznych, 2 wspólnoty mieszkaniowe i 2 grupy autopromocji ▪ Podział kosztów produkcji ciepła (ogrzewanie i woda ciepła) z wykorzystaniem systemu geotermalnego dla całości obiektu nieruchomościowego KaŜdy z deweloperów uzyskuje finansowanie u uwzględnieniem osiągów i przerostu kosztów budynku : ▪ całkowity koszt projektu: 20, 4 mln € ▪ całkowita kwota dotacji: 1,25 mln € (soit 156€ / m²) Wspólnota ustala wysokość ceny sprzedaŜy mieszkań InŜynieria finansowa umoŜliwia zabezpieczenie montaŜu finansowego i prawnego: podział kosztów, własność wyposaŜenia, koszty zarządu i utrzymania. 14 ▪ Ecocité w Strasburgu : przykładowa dotacja
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej ▪ Zasada: ▪ Cele inwestycyjne: biura (16 000 m²) / mieszkania czynszowe (150 mieszkań) / eksploatacja systemu produkcji energii ▪ Utworzenie kilku spółek ad hoc z obejmowaniem udziałów funduszu w wysokości maksimum 49% środków własnych współinwestorów ▪ Zakup udziałów (portage) i zarządzanie mieniem przez 10 lat (do 2020), po czym zwrot udziałów państwu. ▪ Całkowita kwota projektu nieruchomościowego: 70 mln € ▪ Kwota inwestycji (objęcia udziałów): 12 mln € 16 ▪ Ecocité w Marsylii : przykładowa inwestycja
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France Ecocité w Marsylii : przykładowa inwestycja 18 OSIEDLE POKAZOWE: TRWAŁA MIESZKALNICTWO ŚRÓDZIEMNOMORSKIE
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France Ecocité w Marsylii : przykładowa inwestycja 19 Przykład: BIURA CHŁODZONE Oddawanie kalorii Produkcja lub sieć zewn. ciepła lub zimna Przywracanie równowagi sieci BUDYNKI WIELORODZINNE Ekosystem termiczny o temp. obwodzie Pobieranie kalorii Stabilizacja i składowanie Składowanie wody, koce p.poŜ; zalewane podziemia…
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej ▪ MontaŜe innowacyjne: SEM Energies Posit’IF 20 Stwierdzając niewielkie ustrukturyzowanie rynku, jeśli chodzi o podaŜ na rzecz wspólnot współwłasnościowych, Region Ile de France (ParyŜ) podjął inicjatywę powołania do Ŝycia jednego operatora, którego zadaniem ma być ułatwianie renowacji energetycznej. Przedmiotem działania SEM (Spółka mieszana) będzie wspieranie operacji renowacji termicznej mieszkań w budynkach wielorodzinnych: wybrane zasoby socjalne i wspólnot współwłasnościowych. Dysponując kwotą 5,32 mln € środków własnych, SEM podejmuje działania operacyjne od roku 2013. Caisse des Dépôts wnosi 500 tys. €, a więc 9,4% kapitału SEM. Narzędzie to będzie wykorzystywane priorytetowo w przypadku zasobów mieszkań socjalnych: •Kompetencje techniczne (prace i eksploatacja) bazujące na pracy technicznych biur projektowych; •Partnerskie stosunki z operatorami przemysłowymi na rzecz renowacji i eksploatacji (podgrupa) ; •Zobowiązania wobec klienta na podstawie umowy globalnej (renowacja i eksploatacja), uwzględniające równieŜ cele energetyczne ; •InŜynieria finansowa na rzecz klienta, partnerstwo z zakładami bankowymi.
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 22 Globalna umowa renowacji energetycznej opcjonalnie – gwarancja celu energetycznego ▪ GRE (gwarancja wyniku energetycznego) w eksploatacji. ▪ gwarancja dostosowana dla kaŜdego klienta : czas trwania, forma, pokrywana kwota… Odpowiedzialność ▪ SEM będzie niesolidarnym mandatariuszem grupy. ▪ Odpowiedzialność jej będzie ograniczona przy zawieraniu umów na podwykonawstwo z poszczególnymi interwenientami.
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej CDC proponuje finansistom socjalnym narzędzie pomagające zarządzać on line Certyfikatami Oszczędności Energii (czyli Białymi Certyfikatami) zwanymi Cdnergy. W 2012, 1000 operacji zostało zarejestrowanych przez 90 instytucji, na całkowitą kwotę 10 mln €. 23 ▪ Finansowanie mieszkań socjalnych: Białe Certyfikaty (CEE)
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 24 ▪ Finansowanie renowacji zasobów samorządowych 20 listopada ubiegłego roku Prezydent Republiki Francuskiej zapowiedział uruchomienie środków na poŜyczki w wysokości 20 mld € celem ułatwiania realizacji priorytetowych inwestycji w lokalnym sektorze publicznym - Kosztowne prace renowacyjne w budynkach publicznych samorządów terytorialnych wchodzą w zakres tych priorytetów: CDC szacuje wielkość kwoty poŜyczek na ok. 5 mld € w ciągu 5 lat. - PoŜyczki te będą udzielane na długie okresy czasowe (ponad 20 lat) z zastosowaniem konkurencyjnej stopy procentowej. - PoŜyczki będą przyznawane na realizację projektów dostosowywania do norm (zabezpieczenia przeciwpoŜarowe, zapewnienie dostępności dla osób niepełnosprawnych, azbest,…) oraz na projekty renowacji energetycznej. - Określone zostaną kryteria uwzględniające cele energetyczne dla osób ubiegających się o tego rodzaju poŜyczki.
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej ▪ Inwestycje samorządowe w sferze renowacji energetycznej majątku publicznego Od 2009 CDC podejmuje działania w charakterze inwestora operującego środkami własnymi w ramach Umów w sprawie Osiągów Energetycznych, biorąc udział w przetargach rozpisywanych przez samorządy w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP). Operacje te prowadzą do utworzenia Société de Portage de Projet (Spółka Wspierania Projektu), w której CDC jest mniejszościowym akcjonariuszem. Przykłady: - uczestnictwo, w roku 2009, w pierwszej Umowie w sprawie Osiągów Energetycznych (CPE) na rzecz 14 liceów Regionu Alzacji – prace na kwotę 30 mln €. - uczestnictwo, w roku 2011, w Umowie w sprawie Osiągów Energetycznych dla 100 szkół miasta ParyŜa – prace na kwotę 30 mln €. 25
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 26 ▪ Umowa w sprawie Osiągów Energetycznych - przypomnienie Definicja: Jest to porozumienie umowne mające na celu poprawy efektywności energetycznej, weryfikowane i nadzorowane przez cały czas trwania umowy, po zakończeniu której inwestycje (prace, dostawy i usługi) są wynagradzane z uwzględnieniem poziomu poprawy określonego w umowie. Zasada działania Umowy w sprawie Osiągów Energetycznych Oszczędność dla samorządu Oszczędność dla samorządu Zwrot kosztów inwestycji Koszt eksploatacji Sytuacja po zakończeniu prac Koszty eksploatacyjne Początek okresu gwarancyjnego Koniec Umowy Czas trwania
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 27 1 rok 3 lata 5 lat 10 lat 15 lat 25 lat Rol 10% 15% 20% 30% 40% Oszczędności energii CPE Rodz.A Pomiary, Obliczenia Analiza Afiszowanie Zachowanie Regulacja CPE – Rodzaj B CPE A + działania systemowe Zarządzanie energią Inteligentne systemy kontroli, Regulacja, zarządzanie, automatyka… CPE – Rodzaj C CPE B + działania na wyposaŜenie i osłona budynku Wydajne materiały, izolacje termiczne WyposaŜenie produkcyjne i terminale Oszklenie, Ogniwa słoneczne… Klasyfikacja działań w dziedzinie Efektywności Energetycznej (renowacja istniejących budynków ) ▪ Rodzaje Umów w sprawie Osiągów Energetycznych 38% Grenelle
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 28 ▪Po co umowa globalna? => « Dochody » z osiągów: łańcuch realizacja/ eksploatacja Budynek Jakość własna Eksploatacja Monitorowanie& Konserwacja UŜytkowanie Jakość Środ. Praktyk X X Osiągi = Plany GER Prace usprawniające Plany konserwacji PilotaŜ Pomiary Feed-back UwraŜliwianie
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 29 Zakres Umowy: 14 liceów 190 000 m² shon Czas trwania CPE : 20 lat Poziom inwestycji : 30 mln €. Op aty roczne : 3,5 mln €. Zmniejszenie op at energetycznych : 35% Planowane zmniejszenie GES : 65% Przykład Umowy w sprawie Osiągów Energetycznych (CPE) dla 14 liceów Regionu Alzacji
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France Prace przewidziane po podpisaniu umowy 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 30 Główne zadania : 1. Finansowanie, projektowanie i realizacja prac renowacji energetycznej, 2. Eksploatacja techniczna i konserwacja urządzeń z gwarancją osiągów energetycznych (w tym uwraŜliwianie uŜytkowników z pomocą stowarzyszenia wybranego dla całego regionu), 3. Dostawa biomasy i zarządzanie zaopatrzeniem 4. Większe prace konserwacyjne i odnowa wyposaŜenia energetycznego (CVC, GTB w tym GMAO) oraz wyposaŜenia zainstalowanego w ramach umowy. 5. Obróbka i waloryzacja CEE 6. odsprzedaŜ energii elektrycznej ze źródeł fotowoltaicznych
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 31 Przykład Umowy w sprawie Osiągów Energetycznych (CPE) dla 14 liceów Regionu Alzacji MontaŜ projektu:
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej 32 32 6 miesięcy 6 miesięcy 12 miesięcy Przykład Umowy w sprawie Osiągów Energetycznych (CPE) dla 14 liceów Regionu Alzacji Kalendarz:
public, 24 mai 2013 / Varsovie / Ambassade de France 3. Działania podejmowane przez Caisse des Dépôts w sferze efektywności energetycznej ▪ c. MontaŜe innowacyjne: Esco Exterimmo, filia dedykowana do spaw majątku niewielkich samorządów 33 Struktura dedykowana celem: - internalizacji kompetencji prawnych, technicznych i finansowych, jedyny kontrahent osoby publicznej, - całkowitej obsługi inwestycji w przypadku projektów, w których wartość kwotowa prac jest niŜsza niŜ 30 mln € OSOBA PUBLICZNA FINANSOWANIE DYSPOZYCYJNOŚĆ PROJEKT REALIZACJA MAINTENANCE EKSPLOATACJA KONKURENCYJNOść