Upgrade to Pro — share decks privately, control downloads, hide ads and more …

PMTDNM - một số khía cạnh pháp lý

PMTDNM - một số khía cạnh pháp lý

Giới thiệu một số khía cạnh pháp lý xung quanh PMTDNM, liên quan tới các vấn đề về: Sở hữu trí tuệ, Giấy phép phần mềm mở, Giấy phép tài liệu mở...

Anh Tuan TRUONG

October 02, 2012
Tweet

More Decks by Anh Tuan TRUONG

Other Decks in Programming

Transcript

  1. VẤN ĐỀ PHÁP LÝ, HỆ THỐNG GIẤY PHÉP
    CỦA PMTDNM VÀ TÀI LIỆU MỞ
    Trương Anh Tuấn
    Fedora Ambassador/APAC Chair
    VFOSSA Vice President
    iWay CEO
    CLB Phần mềm Tự do Nguồn mở Việt Nam
    This work is licensed under a CC-by-SA 3.0 Unported License.

    View full-size slide

  2. PHÁP LÝ & HỆ THỐNG GIẤY PHÉP FOSS
    1. Quan điểm của thế giới PMTDNM về SHTT
    2. Hệ thống các giấy phép của PMTDNM
    - Các loại giấy phép
    - Các giấy phép dễ dãi
    - Các giấy phép mạnh
    - Phân phối theo vài giấy phép
    3. Các giấy phép tài liệu mở
    4. Tóm lược

    View full-size slide

  3. Quan điểm của thế giới PMTDNM về SHTT
    1. “Các giấy phép cho hầu hết các phần mềm
    được thiết kế để lấy đi sự tự do của bạn để
    chia sẻ và sửa đổi nó”. Richard Stallman,
    GPLv2.
    2. PMTDNM LÀ sở hữu trí tuệ. Michael Teamann
    (OSFA, OSI, Red Hat).
    3. Từ bỏ một số quyền SHTT chỉ cốt để mọi
    người sử dụng phần mềm được dễ dàng.
    Bruce Perens ( viết định nghĩa PMNM).
    4. Quyền SHTT: (a) đảm bảo quyền đạo đức và
    vật chất của người sáng tạo; (b) phù hợp với
    quyền công khai đối với lợi ích từ sáng tạo, bảo
    vệ đầu tư trong sáng tạo, R&D. Để hài hòa, sở
    hữu trí tuệ là tạm thời và hết hạn khi hoàn
    thành chức năng khuyến khích của nó.

    View full-size slide

  4. Quan điểm của thế giới PMTDNM về SHTT
    5. Việc sao chép (phần mềm) không phải là sự “ăn cắp”, nó
    không làm mất đi thứ gì của tác giả, dù có thể gây thiệt hại
    cho chủ sở hữu, qua việc lấy đi từ anh ta lợi tức có khả năng
    từ việc bán hàng.
    6. Không thể kiểm soát các bản sao phần mềm, nội dung và
    mất an ninh về pháp lý cho mọi người khi vi phạm không
    chủ ý gia tăng, đặc biệt khi 2/3 dân số dùng Internet ngày
    nay.
    7. Tính sáng tạo khi sao chép tăng dần khi có thêm giá trị
    sáng tạo bổ sung => sao chép + đổi mới sáng tạo <=>
    kiểm soát độc nhất một tác phẩm bởi tác giả của nó

    View full-size slide

  5. Quan điểm của thế giới PMTDNM về SHTT
    8. Sự bắt chước với những cải tiến từng là nền tảng trong sự
    phát triển của các siêu cường như Mỹ, Nhật và rất quan
    trọng cho sự độc lập về tài chính của các quốc gia đang PT.
    9. Bằng sáng chế phần mềm từng là động lực để phát triển
    từ 50 năm trước. Tuy nhiên, ngày càng nhiều tiếng nói cho
    thấy nó đang cản trở đổi mới sáng tạo, đặc biệt hiện nay.
    10. Cuộc chiến bằng sáng chế phần mềm ngày nay cực
    nóng; PMTDNM chống lại các bằng sáng chế phần mềm.
    Mới đây Chính phủ Mỹ thừa nhận chính thức sự đóng góp to
    lớn của PMTDNM.

    View full-size slide

  6. Hệ thống các giấy phép của PMTDNM
    1. Cả PMTDNM và PMSHĐQ đều cung cấp
    cho NSD một giấy phép. Trong khi giấy
    phép của PMSHĐQ (EULA) thường có nội
    dung để cấm đoán NSD, thì các giấy
    phép của PMTDNM lại thường làm điều
    ngược lại.
    2. Tất cả các giấy phép PMTDNM đều
    phải tuân thủ định nghĩa hoặc của PMTD
    từ FSF, hoặc của PMNM từ OSI.
    3. Khi có nhiều người đóng góp mã
    nguồn cho một dự án PMTDNM, mỗi
    người đóng góp có thể sẽ ký thỏa thuận
    với công ty hoặc quỹ đứng sau PMTDNM
    đó. Có thỏa thuận nhượng lại bản quyền,
    có thỏa thuận khẳng định bản quyền.

    View full-size slide

  7. Các loại giấy phép của PMTDNM
    - Có hơn 70 loại giấy phép khác nhau, dù
    trên thực tế chỉ 4-5 loại sử dụng phổ biến.
    - Có 4 quyền tự do cơ bản cho NSD từ FSF:
    1. Tự do sử dụng vì bất kỳ mục đích gì
    2. Tự do phân phối cho bất kỳ ai
    3. Tự do sửa đổi theo như cầu sử dụng
    4. Tự do phân phối lại bản sửa đổi cho bất
    kỳ ai, dù có phí hay miễn phí.
    - PMTD là nói về quyền tự do, như tự do
    ngôn luận, không phải tự do uống bia.
    - Có 10 điểm trong định nghĩa PMNM từ OSI:
    http://opensource.org/osd.html

    View full-size slide

  8. Các giấy phép dễ dãi
    1. Còn được gọi là các giấy phép hào phóng
    hoặc tối thiểu, bản chất: Tự do cho tới lập trình
    viên. Khi phân phối lại phần mềm, lập trình
    viên có thể được phép phân phối lại phần mềm
    ở dạng mã nguồn hoặc mã nhị phân như
    PMSHĐQ. Điển hình là giấy phép họ BSD. BSD
    cho quyền thay đổi tùy ý PM và tích hợp vào
    các PM khác mà không có hạn chế nào.
    2. Thường các giấy phép BSD được trao
    cho những dự án thí điểm, dự án làm
    chuẩn có kinh phí từ Chính phủ Mỹ.
    3. Giấy phép tương tự: Apache,
    Zope Public License

    View full-size slide

  9. Các giấy phép mạnh
    1. Còn được gọi là các giấy phép Copyleft.
    2. Mang Tự do cho tới người sử dụng.
    Bất kỳ ai đóng góp thêm mã nguồn
    vào cho chương trình thì các mã nguồn
    đó cũng sẽ mang giấy phép gốc ban đầu
    khi phân phối phần mềm phái sinh đó.
    3. Triết lý: PM có tác giả, không có chủ sở hữu.
    4. Các giấy phép Copyleft: GNU General
    Pulic Licence (khoảng 60% các PMTDNM
    mang giấy phép này, trong đó có nhân
    Linux); GNU Lesser General Public Licence
    (LGPL); Affero General Public Licence
    (AGPL). Ngoài ra có 1 số giấy phép mạnh:
    Sleepycat; eCos Licence; IBM Public Licence 1.0;
    Mozilla Public Licence 1.1.

    View full-size slide

  10. Phân phối theo vài giấy phép
    1. Sử dụng giấy phép đôi. Ví dụ: Trolltech
    phân phối Qt theo giấy phép đôi: nếu phần
    mềm GPL đi với Qt thì sử dụng Qt GPL. Nếu
    phần mềm không tương thích GPL đi với Qt
    thì phải mua giấy phép đặc biệt để sử dụng.
    Tương tự: StarOffice có giấy phép độc quyền,
    trong khi OpenOffice.org có giấy phép LGPL.
    2. Đặc biệt, Mozilla Firefox từng chấp nhận
    những đóng góp theo 3 giấy phép MPL, GPL
    và LGPL, lý do không tìm được các lập trình
    viên đã từng đóng góp mã nguồn cho dự án.
    3. Thêm thông tin về giấy phép của PMTDNM,
    xem ở đây (khuyến cáo sử dụng, bản dịch ...).

    View full-size slide

  11. Các giấy phép tài liệu mở
    1. Xuất xứ: Tài liệu là một phần không thể thiếu của
    chương trình như theo Luật SHTT của TBN. Tài liệu cần có
    cùng mức tự do với phần mềm. Bất kỳ lúc nào có thay
    đổi trong chương trình thì cũng có thay đổi trong tài liệu.
    2. Tài liệu chương trình thường không có định dạng, hoặc
    ở dạng văn bản thô, để không bị phụ thuộc vào bất kỳ
    trình soạn thảo nào, công ty nào.
    3. Có 2 loại giấy phép tài liệu mở: GNU General Free
    Document Licence (GFDL) và Creative Commons (CC).
    4. CC có 4 yếu tố tùy chọn → 6 loại giấy phép cơ bản.
    5. Vô số: văn bản, ảnh, âm thanh, multimedia... có GP
    CC.

    View full-size slide

  12. Tóm lược
    1. SHTT tác động lên PMTDNM. Nếu được áp dụng
    đúng, thì nó có tác dụng bảo vệ sự tồn tại của
    PMTDNM và các giấy phép của nó.
    2. Có nhiều loại giấy phép, với các ưu nhược điểm
    khác nhau. Trong khi GPL đưa quyền tự do về tới tận
    người sử dụng đầu cuối, thì BSD lại đưa quyền tự do
    về cho những người sửa đổi hoặc phân phối lại.
    3. Khi khởi xướng một dự án PMTDNM, rất quan trọng
    phải chọn ngay một giấy phép để theo vì sau này
    không dễ để sửa đổi.
    4. PMTDNM và PMSHĐQ không chỉ khác nhau về bản
    chất các giấy phép, mà còn khác nhau ở bản chất
    của mô hình phát triển và các mô hình kinh doanh.
    5. Có các loại giấy phép cho các tư liệu mở như GFDL
    và CC. Vô số các tài nguyên giáo dục mở tiếng ngước
    ngoài đang tồn tại trên thế giới có các giấy phép CC.

    View full-size slide

  13. Tất cả các hình sử dụng trong tài liệu này đều:
    hoặc có các giấy phép CC, hoặc nằm trong miền
    công cộng, hoặc đã được tác giả của tài liệu tùy
    biến dựa vào các hình đó.
    Đặc biệt cảm ơn anh Lê Trung Nghĩa.
    Cảm ơn!
    Hỏi đáp

    View full-size slide

  14. VẤN ĐỀ PHÁP LÝ, HỆ THỐNG GIẤY PHÉP
    CỦA PMTDNM VÀ TÀI LIỆU MỞ
    NGÀY TỰ DO PHẦN MỀM 2012 TẠI HÀ NỘI
    15/10/2012
    LÊ TRUNG NGHĨA
    VĂN PHÒNG PHỐI HỢP PHÁT TRIỂN
    MÔI TRƯỜNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ,
    BỘ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
    Email: [email protected]
    Blogs: http://vnfoss.blogspot.com/
    http://blog.yahoo.com/letrungnghia
    Trang web CLB PMTDNM Việt Nam: http://vfossa.vn/vi/
    HanoiLUG wiki: http://wiki.hanoilug.org/
    Đăng ký tham gia HanoiLUG:
    http://lists.hanoilug.org/mailman/listinfo/hanoilug/

    View full-size slide

  15. Tin mới nhất
    Quý IV năm 2012, sẽ trình làng 2 tài liệu của Viện hàn lâm Công nghệ
    Mở - FTA (Free Technology Academy), giấy phép GFDL
    2 module, 255 trang 11 module, 545 trang

    View full-size slide