Sovereign Hybrid Lakehouse

De Nederlandse publieke sector staat voor een strategische herijking van haar datalandschap. De klassieke scheiding tussen OLTP en OLAP voldoet niet meer door drie krachten tegelijk: Generatieve AI, real-time ketensamenwerking, en strengere kaders zoals BIO, NIS2, AVG, EU AI Act, Archiefwet en WOO. Je beweegt van vrijblijvende innovatie naar gereguleerde, soevereine en auditbare intelligentie.

De kernkeuze in dit rapport is helder: een Sovereign Hybrid Lakehouse als doelarchitectuur, gedragen door een operating model volgens Team Topologies. Je combineert een on-premise core voor gevoelige workloads met een trusted partner cloud voor schaal, terwijl je vendor lock-in voorkomt via open formaten zoals Parquet en Iceberg of Delta. Daardoor wordt “exit” een architectuur-eigenschap, geen contractbelofte.

Het landschap verschuift bovendien van database als opslag naar database als platform voor intelligence. Search wordt infrastructuur, hybrid retrieval en reranking worden randvoorwaardelijk voor WOO en juridische precisie. AI inzet vraagt end-to-end lineage, modelversies, datasetversies, en auditlogs, anders ontstaat een black box die botst met behoorlijk bestuur en de EU AI Act. Daarnaast dwingt NIS2 je om supply chain security als perimeter te behandelen, met SBOM, signing, private registries en policy enforcement in CI/CD en runtime.

De roadmap start pragmatisch met een 90-dagen plan: classificeer data bij de bron, bouw een on-prem S3-compatibele veilige haven, industrialiseer logging en archivering, publiceer golden paths voor kernstores (Postgres, object, vector), en vervang netwerkvertrouwen door workload identity, mTLS en OIDC. Daarmee verlaag je risico’s, beperk je wildgroei, en maak je AI en ketensamenwerking schaalbaar zonder soevereiniteit te verliezen.

Transcript